بررسی آزمایشگاهی تغییرات زمانی عمق آبشستگی و محل وقوع آن پایین دست سرریز کنگره ای مثلثی بدون کفبند
نویسندگان
1 کارشناس ارشد مهندسی آب و سازههای هیدرولیکی دانشگاه زنجان
2 عضو هیت علمی و استادیار گروه مهندسی عمران دانشگاه زنجان
doi
چکیده
یکی از مهمترین چالشهای پیشروی طراحی سرریزها، تامین پایداری آنهاست که عمدتاً در طراحی فونداسیون این سازهها از میزان عمق آبشستگی تعادلی تحت جریان دائمی استفاده می شود در حالیکه سرریزهای کنگرهای در معرض جریانهای سیلابی قرار می گیرند و با توجه به محدود بودن زمان استمرار دبی پیک سیلاب آبشستگی پائیندست آنها به تعادل نمی رسد لذا استفاده از عمق آبشستگیتعادلی می تواند عمق فونداسیون مورد نیاز را دست بالا تخمین زند. بر همین اساس مقادیر عمق آبشستگی لحظهای می تواند اطلاعات مفیدی جهت تخمین دقیق آبشستگی در اختیار طراحان قرار دهد. در این تحقیق به بررسی تغییرات عمق آبشستگی لحظهای و محل وقوع آن پایین دست سرریز کنگره ای مثلثی پرداخته شدهاست. آزمایشات برای سرریزهای کنگرهای با 6 زوایه مختلف کنگره 15 تا 90 درجه (خطی) در 7 حالت نسبت هدآب به ارتفاع سرریز 0.1 تا 0.7 انجام گرفتهاست که در تمامی حالات اقدام به برداشت داده های حداکثر عمق تعادلی آبشستگی و در 5 حالت نسبت هدآب به ارتفاع سرریز 0.1 تا 0.5 اقدام به برداشت تغییرات زمانی عمق آبشستگی لحظهای و محل وقوع آن شده است. نتایج نشان می دهد به ازای مقادیر مختلف هد آب روی سرریز و زوایای کنگره مکانیزم و میزان آبشستگی متفاوت می باشد در حالیکه تغییرات زمانی عمق آبشستگی لحظهای دارای روندی تقریباً مشابه می باشد. بطوریکه در کلیه آزمایشات نرخ آبشستگی در لحظات ابتدایی شدیدتر بوده و حدود 80 درصد توسعه عمق آبشستگی در 10 درصد ابتدایی آزمایش اتفاق میافتد. همچنین زمان تعادل عمق آبشستگی با افزایش5 برابری هد آب روی سرریز بطور متوسط زمان تعادل 6برابر و افزایش 6 برابری زاویه کنگره نیز منجر به کاهش حدود 45 درصدی زمان تعادل می شود. نتایج بررسی محل وقوع حداکثر عمق آبشستگی تعادلی نیز حاکی از آن است که در تمامی سرریزها با افزایش هد آب روی سرریز، محل وقوع حداکثر عمق آبشستگی، در راستای طولی کانال از مرکز سیکلها فاصله بیشتری می گیرد و با افزایش5 برابری هد آب روی سرریز فاصله محل وقوع تا 8 برابر افزایش می یابد.