واکنش لاین های امیدبخش جو دیم نسبت به .Pyrenophora graminea Ito & Kurib عامل بیماری لکه قهوه ای نواری

doi
10.22092/spij.2017.110679
چکیده

به منظور ارزیابی مقاومت لاین های امیدبخش جو دیم نسبت به بیماری لکه قهوه ای نواری (Pyrenophora graminea) که در سال های اخیر تبدیل به یکی از مهم ترین بیماری های جو در کشور شده است، بذر 44 لاین مربوط به آزمایش های یکنواخت سراسری موسسه تحقیقات کشاورزی دیم، در مجاورت بذرهای آلوده ارقام زرجو، والفجر، پروداکتیو، افضل و ارقام محلی جمع آوری شده از سال قبل جهت آلوده سازی در حین گلدهی، در قالب طرح بلوک های کامل تصادفی (با سه تکرار) در مناطق گرگان، کرج، مراغه و میاندوآب کاشته شدند. به موازات آن، نمونه های جو آلوده به بیماری از مناطق فوق جمع آوری و قارچ عامل بیماری جداسازی و خالص سازی شد و در آزمون گیاهچه ای، در شرایط کنترل شده در گلخانه مورد استفاده قرار گرفتند. از درصد بوته های آلوده یادداشت برداری به عمل آمد. در آزمایش مزرعه ای به دلیل عدم یکنواختی در گلدهی لاین ها و یا شرایط نامساعد جوی، در هیچ یک از مناطق آلودگی یکنواخت و کافی روی لاین های آزمایشی ظاهر نشد. حساس ترین لاین ها با بیشترین درصد آلودگی گیاهچه ای،Pirat1//Aljer/Ceres 362-1-1IC ،T-2(2R)//Lignee131/Arabia Abiad ، Alpha/Gumhuriyet//Ligkee-131 و Yesevi-93 و مقاوم ترین لاین در برابر جدایه های مورد مطالعه 4679/105//Yea132TH/3/Tipper و پس از آن لاین هایICB-100974/Action ، Alpha//Sul/Nacta/3/80-5001 و 132TH/Tokak Yia 147 ارزیابی شدند. بر مبنای مقایسه میانگین داده ها، لاین ها به چهار گروه دسته بندی شدند، به طوری که 38% مقاوم و نیمه مقاوم، 51% نیمه حساس، 9% حساس و 2% بسیار حساس بودند. عکس العمل مقاومت در بین جوهای دارای تیپ رشدی بهاره و بینابین بهاره نسبت به تیپ زمستانه فراوانی بیشتری داشت. مقایسه بیماریزایی چهار جدایه به دست آمده از مناطق ذکر شده فوق که دارای بیشترین قدرت تهاجمی روی رقم حساس (زرجو) بودند، برمبنای درصد گیاهچه ای آلوده شده در سطح احتمال 1% نیز نشان داد که آن ها در سه گروه عمده قرار می گیرند.