تحلیل عوامل روانشناختی مؤثر بر رفتار حفاظت از آب در بین کشاورزان شهرستان دلفان
نویسندگان
1 گروه اقتصاد کشاورزی و توسعه روستایی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه لرستان، خرمآباد، ایران
2 گروه اقتصاد کشاورزی و توسعه روستایی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه لرستان، خرمآباد، ایران
3 گروه اقتصاد کشاورزی و توسعه روستایی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه لرستان، خرمآباد، ایران
4 گروه اقتصاد کشاورزی و توسعه روستایی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه لرستان، خرمآباد، ایران
doi
10.22059/jrur.2025.382635.1984چکیده
یکی از مهمترین مسائلی که طی دهههای اخیر در جهان نمود یافته و محیطزیست را با محدودیت مواجهه ساخته است کاهش منابع آبی است. منابع آبی بهعنوان یکی از ضروریترین عناصر توسعه بهویژه در بخش کشاورزی به شمار میرود. بنابراین رفتار حفاظت از آب در میان کشاورزان برای تضمین پایداری درازمدت کشاورزی بسیار مهم است. لذا هدف این تحقیق تحلیل رفتار حفاظت از آب در بین کشاورزان شهرستان دلفان واقع در استان لرستان هست. جامعه آماری این پژوهش شامل کلیه کشاورزان گندمکار آبی شهرستان دلفان (N=3614) هست که بر اساس جدول کرجسی و مورگان 350 نفر از کشاورزان با استفاده از روش نمونهگیری خوشهای با انتساب متناسب بهعنوان نمونه انتخاب شدند. جهت جمعآوری دادهها از پرسشنامه استاندارد تئوری توسعهیافته رفتار برنامهریزی شده استفاده شد. برای تجزیهوتحلیل دادهها از مدلسازی معادلات ساختاری با بهکارگیری نرمافزار Smart PLS4 استفاده شد. نتایج این پژوهش نشان داد که بر اساس تئوری توسعهیافته رفتار برنامهریزی شده، متغیرهای نگرش و هنجارهای توصیفی، هنجارهای تأکیدی و قصد تأثیر مثبت و معنیداری بر رفتار داشتند و در مجموع قادر بودند 33 درصد از تغییرپذیری متغیر رفتار را پیشبینی نمایند. بنابراین، تلاشها برای ترویج حفاظت از آب کشاورزی باید رویکردی چندوجهی داشته باشد، با تمرکز بر تقویت قصد، نگرشهای مثبت، و استفاده از هنجارهای اجتماعی توصیفی و تأکیدی برای ایجاد محیطی که برای استفاده پایدار از آب مفید باشد.