تأثیر اقدامات احیایی دریاچه ارومیه بر میزان تابآوری اقتصادی و اجتماعی جوامع محلی مطالعه موردی: روستای آغداش از توابع شهرستان میاندوآب
نویسندگان
1 گروه مرتع و آبخیزداری، دانشکده منابع طبیعی، دانشگاه ارومیه، ارومیه، ایران
2 گروه مرتع و آبخیزداری، دانشکده منابع طبیعی، دانشگاه ارومیه، ارومیه، ایران
3 گروه مرتع و آبخیزداری، دانشکده منابع طبیعی، دانشگاه ارومیه، ارومیه، ایران
doi
10.22059/jrur.2025.380098.1972چکیده
یکی از راهکارهای اساسی کاهش آسیبپذیری در نظامهای اجتماعی افزایش میزان تابآوری این جوامع در برابر اختلال و آشفتگی ایجادشده در نظامهای بومشناختی است. این تحقیق با هدف ارزیابی تأثیر اقدامات احیایی دریاچه ارومیه بر میزان تابآوری اقتصادی و اجتماعی ساکنین روستای آغداش از توابع شهرستان میاندوآب که در استان آذربایجان غربی قرار دارد، انجامشده است. برای جمعآوری اطلاعات از روش نظرسنجی کیفی استفادهشده است. برای ارزیابی نگرش جوامع محلی پرسشنامه محقق ساخته با حجم نمونه 62 نفر با استفاده از روش نمونهگیری هدفمند گلوله برفی تکمیل شد. نتایج نشان داد از دیدگاه جوامع محلی در بعد اجتماعی، اقدامات ستاد احیای دریاچه ارومیه، سبب بهبود آموزش و ترویج کشاورزی، بهبود مهارت، افزایش سلامت و بهداشت و افزایش شاخص تعاون و همکاری در بین ساکنین شده است. در بعد اقتصادی فعالیتهای ستاد احیای دریاچه ارومیه در زمینه تنوع کشت محصولات کشاورزی و ایجاد فرصتهای شغلی مؤثر بوده است. طبق نتایج مدل تحلیل عاملی شاخصهای مهاجرت، آموزش و ترویج، مهارتافزایی، امنیت غذایی، اشتغال زنان، منابع درآمدی جایگزین، تنوع کشت بهعنوان شاخصهای مناسب برای ارزیابی تابآوری جوامع محلی معرفی شد. در زمینۀ اتخاذ رویکردهای تنوعبخشی به منابع معیشتی پیشنهاد میشود با استفاده از انواع روشهای آموزشی و ترویجی، دانش و مهارت روستائیان در زمینههایی چون اصلاح الگوی کشت، راهکارهای صرفهجویی در مصرف آب، استفاده از محصولات پربازده، استفاده از سایر مشاغل درآمد افزایش یابد. در این راستا، توسعه زنجیره ارزش گیاهان دارویی، به عنوان گزینهای مطلوب جهت ایجاد اشتغال و فراهم آوردن معیشت جایگزین در منطقه موردمطالعه پیشنهاد میشود.
