اهمیت صنایع تبدیلی در ارتقای توسعه پایدار در مناطق روستایی مطالعه موردی منطقه مردق مراغه

نویسندگان

1 گروه جغرافیای انسانی، دانشکده علوم زمین، دانشگاه شهید بهشتی، تهران، ایران

2 گروه جغرافیای انسانی، دانشکده علوم زمین، دانشگاه شهید بهشتی، تهران، ایران

3 گروه جغرافیای انسانی، دانشکده علوم زمین، دانشگاه شهید بهشتی، تهران، ایران

doi
10.22059/jrur.2025.400963.2057
چکیده

مقاله حاضر به بررسی جایگاه صنایع تبدیلی در توسعه پایدار منطقه مردق مراغه پرداخته است. این پژوهش با هدف شناسایی ظرفیت‌ها، چالش‌ها و راهکارهای اجرایی برای توسعه صنایع تبدیلی در این منطقه انجام شده است. منطقه مردق مراغه با داشتن ویژگی‌های اقلیمی و کشاورزی مناسب، به‌ویژه در تولید سیب، پتانسیل بالایی برای توسعه صنایع تبدیلی دارد. اما این پتانسیل‌ها با چالش‌هایی نظیر کمبود زیرساخت‌های فرآوری، نوسانات بازار، کمبود حمایت‌های دولتی و عدم دسترسی به فناوری‌های نوین روبه‌رو است که مانع بهره‌برداری کامل از این ظرفیت‌ها می‌شود. برای تحلیل این مسأله، پژوهش حاضر از روش‌های آماری مختلف مانند آزمون t تک‌نمونه‌ای، رگرسیون خطی و مدل معادلات ساختاری (SEM) استفاده کرده است. نتایج نشان می‌دهند که توسعه صنایع تبدیلی سیب در منطقه مردق، علاوه بر افزایش درآمد خانوارهای روستایی و افزایش اشتغال پایدار، می‌تواند مهاجرت روستایی را کاهش داده و موجب تقویت هویت تولید محلی شود. همچنین، نتایج رگرسیون نشان داد که زیرساخت‌های فرآوری، مشارکت در فرآوری، حمایت نهادی و آگاهی فنی بهره‌برداران از عوامل مؤثر در این فرآیند هستند. در نهایت، مقاله تأکید دارد که برای توسعه پایدار منطقه‌ای و تحقق اقتصاد دانش‌محور، نیاز به سرمایه‌گذاری هدفمند، آموزش‌های فنی و حمایت‌های دولتی است. سیاست‌گذاری‌های مؤثر در این زمینه می‌تواند منجر به ارتقای ارزش افزوده محصولات کشاورزی و ایجاد الگویی موفق برای سایر مناطق مشابه در کشور شود.