فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

امروزه کشورهای دنیا تلاش می‌کنند با بهره‌گیری از عوامل ژئوپلیتیکی نسبت به اتخاذ راهبردهای مناسب در راستای منافع ملّی خود اقدام نمایند. منطقه خلیج‌فارس و کشورهای پیرامونی آن‌ یکی از مناطق راهبردی دنیا است که به دلیل ارزش‌های ارتباطی، ژئواکونومیکی، ژئوپلیتیکی و ژئواستراتژیکی از اهمیت بسیار زیادی برخوردار است. هدف این مقاله، شناسایی عوامل ژئوپلیتیکی فرهنگی- اجتماعی مؤثر بر راهبردهای دفاعی جمهوری اسلامی ایران در خلیج‌فارس است. نوع تحقیق توسعه ای و روش تحقیق توصیفی- تحلیلی و موردی زمینه‌ای است. شیوه گردآوری اطلاعات کتابخانه‌ای و میدانی است و با بهره‌گیری از اسناد و مصاحبه با خبرگان عوامل شناسایی و نسبت به تعیین نقش آن‌ها در قالب بسترهای فرصت‌آفرین، تهدید زا، قوت و ضعف اقدام گردید. در تحلیل کیفی از روش تحلیل محتوا استفاده شده است.در بخش کمی نیز پرسش‌نامه‌های مربوطه طراحی گردیده و بین جامعه آماری 40 نفری به‌صورت تمام شمار توزیع و با روش‌های تجزیه‌وتحلیل آمار توصیفی و استنباطی و نرم‌افزار SPSS به جمع‌بندی و ارزیابی سؤال‌های تحقیق پرداخته شده است. درنهایت 17 عامل استخراج و معرفی گردید که «مسلمان بودن و پیروی اکثریت مردم منطقه از اسلام و وجود اماکن مقدس مسلمانان در مکه و مدینه» و «رویکرد منفی کشورها به ایران زمینه و بسترساز پدیده‌هایی چون ایران هراسی و شیعه هراسی در منطقه» و «وجود مذهب شیعه به‌عنوان عوامل پایدار انسجام بخش و وحدت‌آفرین در میان ملت ایران و از عناصر بسیار مهم در بازپیدایی هویت ایرانی» به‌عنوان مهم‌ترین عوامل ژئوپلیتیک فرهنگی-اجتماعی مؤثر بر راهبردهای دفاعی جمهوری اسلامی ایران در خلیج‌فارس رتبه‌بندی گردیدند