فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

پایداری یا ناپایداری مناطق روستایی، یکی از مباحث اساسی در دستیابی به توسعه پایدار کشور به شمار می‌رود. در این فرایند، توجه به ابعاد اقتصادی، اجتماعی، کالبدی، فضایی و اکولوژیکی روستاها ضروری است. ازاین‌رو، مطالعه حاضر قصد دارد عوامل مؤثر بر تغییرات ساختاری-کارکردی روستاها را در شهرستان تنکابن واکاوی کند. این تحقیق از نوع پیمایشی با رویکرد کمی بود و جامعه آماری آن را خانوارهای روستایی ساکن در روستاهای شهرستان تنکابن (بخش مرکزی) تشکیل دادند که 250 خانوار با استفاده از فرمول دانیل و به روش نمونه‌گیری چندمرحله‌ای با انتساب متناسب  انتخاب شدند. ابزار جمع‌آوری داده‌ها پرسش‌نامه بود که روایی صوری آن توسط گروهی از متخصصان و صاحب‌نظران تأیید شد و برای تعیین پایایی آن از ضریب آلفای کرونباخ استفاده شد که مقدار آن مناسب بود. برای تحلیل داده‌ها از نرم‌افزارهای Win26 SPSS و  SmartPLS V4 بهره گرفته شد. یافته‌های بخش انعکاسی مدل ارزیابی نشان داد که روایی همگرا و تشخیصی سازه‌ها در حد مناسب برآورد شدند. نتایج حاصل از مدل مؤلفه‌های سلسله‌مراتبی بر روی 55 متغیر تغییرات ساختاری-کارکردی پنج عامل را شناسایی کرد. باتوجه‌به مقدار ضرایب مسیر به ترتیب سازه‌های عوامل سیاسی- نهادی (452/0)، عوامل فیزیکی- کالبدی (409/0) و سپس عوامل اجتماعی- فرهنگی (289/0) از مهم‌ترین سازه‌های مؤثر بر تغییرات ساختاری-کارکردی روستاها بودند. این نتایج بر اهمیت برنامه‌ریزی جامع و مشارکت‌محور برای بهبود وضعیت روستاها و جلوگیری از بروز تغییرات ساختاری-کارکردی منفی در روستاهای موردمطالعه تأکید می­کند.