رهیافتی بر موضوع کشاورزی هوشمند متمرکز بر پژوهش‌های علمی در پایگاه اسکوپوس

نویسندگان

1 گروه آموزشی جغرافیای انسانی، دانشکده علوم جغرافیایی، دانشگاه خوارزمی تهران، ایران

2 گروه آموزشی جغرافیای انسانی، دانشکده علوم جغرافیایی، دانشگاه خوارزمی تهران، ایران

3 گروه آموزشی جغرافیای انسانی، دانشکده علوم جغرافیایی، دانشگاه خوارزمی تهران، ایران

doi
10.22059/jrur.2025.375780.1939
چکیده

در مناطق روستایی کشورمان و در حوزه کشاورزی، محدودیت‌های زیادی وجود دارد. محدودیت‌هایی که می‌تواند تأثیرات مخربی بر زندگی و فعالیت کشاورزان در مناطق روستایی برجای بگذارد. این در حالی است که دیگر روش‌های سنتی، برای تأمین منابع غذایی در جامعه نیز کارایی ندارند. بنابراین امروزه در حال تجربه تحول جدیدی در بخش کشاورزی هستیم که «کشاورزی هوشمند» نامیده می‌شود. پژوهش به بررسی پژوهش‌های علمی در زمینه کشاورزی هوشمند برای شناخت جایگاه علمی این موضوع و با جمع‌آوری اطلاعات از پایگاه Scopus پرداخت. در این مطالعه، پژوهش‌های انجام‌شده در دوره زمانی 1997-2024 موردبررسی قرار گرفت. برای تحلیل داده‌ها از کتابخانه بیبلیومتریکس در محیط برنامه‌نویسی R و از برنامه Vosviewer استفاده گردید. پس از پذیرش رویکرد «توسعه پایدار»، اکنون کشاورزی هوشمند بنا بر چالش‌های امنیت غذایی، وقوع رخدادهای طبیعی و گرمایش زمین که فعالیت‌های کشاورزی و تأمین پایدار غذا را با چالش روبه‌رو ساخته، پدیدار گشته است. این موضوع اشاره به استفاده از فناوری اطلاعات و ارتباطات در فعالیت‌های کشاورزی دارد. بر اساس نتایج؛ بیشترین تحقیقات در این زمینه توسط کشورهای هند، چین و آمریکا انجام‌شده و اتحادیه اروپا و بنیاد ملی علوم طبیعی چین مهم‌ترین حامیان در جهت تأمین هزینه‌ها برای گسترش زمینه‌های علمی کشاورزی هوشمند هستند. با اقتباس از نتایج پژوهش و اینکه در سال‌های اخیر پژوهش‌های علمی در مناطق روستایی کشورمان در حال ارائه رویکرد «روستای هوشمند» هستند؛ کشاورزی هوشمند می‌تواند به‌عنوان یک بخش در ذیل این موضوع موردتوجه قرار بگیرد. این پژوهش همچنین خواستار حمایت مداوم از سیاست‌ها و افزایش سرمایه‌گذاری در زمینه تحقیقات کشاورزی هوشمند در کشورمان است.