فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

هدف پژوهش حاضر؛ بررسی اثرات تغییر کربری زمین کشاورزی بر معیشت پایدار خانوارهای روستایی در دشت سیستان است. جهت بررسی از تصاویر ماهواره‌ای لندست و همچنین پرسشنامه محقق ساخته استفاده شد. تعداد 40 نفر از جامعه نمونه در روستای در چهار روستای منتخب قلعه‌نو، سارانی، ده گرگ و غلامعلی مورد پرسشگری قرار گرفتند. نتایج تحلیل پوشش زمین-کاربری زمین در بازه زمانی 1368 تا 1397 نشان داد که در سال‌های اخیر از وسعت زمین‌های کشاورزی و کاربری آبی به‌شدت کاسته شده و زمین بایر افزایش‌یافته است. روند این تغییرات در روستاهای منطقه سیستان که اکثر با کشاورزی و دامداری معیشت خود را تأمین می‌کنند بیانگر این است که این تغییرات کاربری زمین در معیشت روستاییان اثرات منفی بسیار زیادی گذاشته است که در نتیجه ناپایداری روستایی را به دنبال داشته است. همچنین نتایج نشان داد که تغییرات زمین در سال‌های اخیر بسیار زیاد بوده و اثرات زیادی بر معیشت روستائیان داشته است. در بخش بهره‌برداری از منابع، نتایج نشان داد که تغییر کاربری زمین موجب استفاده بیش‌ازحد از منابع طبیعی این منطقه شده که باعث از بین رفتن بوته‌زارها و مراتع، منابع آب‌های سطحی و زیرسطحی، افزایش بیش‌ازحد چرای دام و غیره شده و منجر به تخریب زمین‌های منطقه بخصوص زمین‌های کشاورزی و فرسایش خاک‌ها شده است. همچنین اثرات منفی دیگری مانند کاهش شیر و فراورده‌های شیری، کاهش تعداد دام‌های روستاییان، افزایش هزینه نگهداری دام همچون هزینه خرید علوفه و غیره، جابجایی و حرکت دام‌ها به خارج از روستا به‌منظور چرا داشته است.