واکاوی عوامل بازدارنده توسعه کارآفرینی در مناطق روستایی با رویکرد فرا تحلیل

نویسندگان

1 گروه جغرافیا و برنامه‌ریزی روستایی، دانشکده برنامه‌ریزی و علوم محیطی، دانشگاه تبریز، تبریز، ایران

2 گروه جغرافیا و برنامه‌ریزی روستایی، دانشکده برنامه‌ریزی و علوم محیطی، دانشگاه تبریز، تبریز، ایران

3 گروه جغرافیا و برنامه‌ریزی روستایی، دانشکده برنامه‌ریزی و علوم محیطی، دانشگاه تبریز، تبریز، ایران

doi
10.22059/jrur.2025.381208.1978
چکیده

پژوهش حاضر باهدف ترکیب کمی نتایج پژوهش‌های انجام‌شده در حوزه عوامل بازدارنده کارآفرینی روستایی صورت گرفته است. این پژوهش با استفاده از روش فرا تحلیل و نرم‌افزار CMA3 تعداد 29 مطالعه داخلی و خارجی طی سال‌های 2010 الی 2023 که اطلاعات آنان از طریق پایگاه‌های علمی معتبر استخراج شد را موردبررسی قرار داد. بر اساس نتایج حاصل‌شده از مجموع اطلاعات 444 متغیر وارده شده به نرم‌افزار فرا تحلیل 67 متغیر 354 مرتبه در مقالات موردبررسی دارای درجه تکرار بوده‌اند. متغیرهای ضعف مالی و کمبود نقدینگی، فقدان یا کمبود آموزش‌های مربوط به کارآفرینی، ضعف زیرساخت‌های فیزیکی و زیربنایی مناسب در مناطق روستایی، عدم هماهنگی و همکاری لازم بین سازمان‌های متولی و پائین بودن سطح مهارت و توانمندی بیشترین درجه تکرارپذیری را داشته‌اند. مقدار اندازه اثر نشان داده که از 67 متغیر 95/61 درصد دارای اندازه اثر کم، 16/28 درصد دارای اندازه اثر متوسط و 89/9 درصد متغیرها دارای اندازه اثر زیاد بوده‌اند. متغیرهای عدم دسترسی به بازار مناسب، وجود چالش‌های متعدد در روستاها و ترس از شکست بیشترین اندازه اثر را به خود اختصاص داده‌اند. همچنین در بین عامل‌ها نیز عوامل زیرساختی با مقدار اندازه اثر 372/0، سیاست‌گذاری با 349/0، آموزشی 334/0، اجتماعی با 314/0، اقتصادی با 308/0، محیطی با 287/0، نهادی با 283/0 و فردی با 277/0 به ترتیب مهم‌ترین موانع کارآفرینی روستایی شناخته شدند. در نهایت بر اساس نتایج حاصل‌شده با رویکردی جامع موانع کارآفرینی استخراج و اولویت‌بندی شدند و بر اساس آن مدل موانع پیش‌روی کارآفرینی روستایی ترسیم‌شده است.