اثرات سرریز فضایی تروریسم و نظامی‌سازی بر واردات جهانی سلاح

نویسندگان

1 دانش آموخته دکتری اقتصاد بخش عمومی دانشگاه لرستان

2 استادیار، گروه اقتصاد، دانشگاه پیام نور، تهران، ایران

doi
چکیده

افزایش قابل توجه حوادث تروریستی از سال 2004 و ایجاد ناامنی ناشی از آن و همچنین ادامه روند نظامی‌سازی طی دهه‌های گذشته تحت تأثیر پیشرفت‌های تکنولوژیکی، واردات سلاح را در جهان افزایش داده است. تروریسم با ایجاد ناامنی در کشورهای هم‌جوار و نظامی‌سازی تحت­­­ رقابت ژئوپلیتیک می‌تواند واردات سلاح را در کشورهای هم‌جوار نیز افزایش و به رشد مضاعف واردات جهانی سلاح بیانجامد. بر این اساس هدف اصلی مطالعه حاضر، بررسی اثرات مستقیم تروریسم و نظامی‌سازی بر واردات جهانی سلاح و اثرات سرریز آن به کشورهای مجاور با استفاده از داده‌های آماری 67 کشور جهان طی دوره‌ی زمانی 2019-2004 می‌باشد. به این منظور، یک مدل تقاضای واردات سلاح با حضور شاخص‌های تروریسم و نظامی‌سازی جهانی، برای کشورهای مورد مطالعه طراحی و به‌منظور برآورد آن از روش اقتصادسنجی فضایی استفاده شده است. پیش از تخمین مدل فضایی، با استفاده از آزمون‌ وابستگی تشخیصی فضایی موران، اثرات سرریز فضایی مورد تأیید قرار گرفت. همچنین، با استفاده از آزمو‌‌‌ن‌های والد و حداکثر راست‌نمایی، مدل بهینه، مدل دوربین فضایی تعیین شد. نتایج برآورد مدل نشان می‌دهد که وقوع حوادث تروریستی و نظامی‌سازی اثر مثبت و معناداری بر واردات سلاح داشته است. هم‌چنین، واردات جهانی سلاح دارای اثرات فضایی و مکانی بوده و واردات سلاح متأثر ازکشورهای مجاور نیز می‌باشد. وجود اثرات سرریز تروریسم و نظامی‌سازی بر واردات جهانی سلاح نیز تأیید می‌شود. به این معنا که وقوع حوادث تروریستی و نظامی‌سازی در یک کشور علاوه بر تأثیر مثبت بر واردات سلاح آن کشور، واردات سلاح کشور مجاور را نیز افزایش می‌دهد.