مدل امیدبخش تابآوری کشاورزان در مواجهه با سیلاب مطالعه موردی: دشت سیستان
نویسندگان
1 گروه ترویج و آموزش کشاورزی، واحد گرمسار، دانشگاه آزاد اسلامی، گرمسار، ایران
2 گروه ترویج و آموزش کشاورزی، واحد گرمسار، دانشگاه آزاد اسلامی، گرمسار، ایران
3 گروه ترویج و آموزش کشاورزی، دانشکده کشاورزی، دانشکده کشاورزی و منابع طبیعی، دانشگاه تهران، کرج، ایران
4 گروه ترویج و آموزش کشاورزی، واحد گرمسار، دانشگاه آزاد اسلامی، گرمسار، ایران
doi
10.22059/jrur.2024.373544.1920چکیده
سیل یکی از شایعترین و شدیدترین خطرات طبیعی در سراسر جهان است. با توجه به تغییرات اقلیمی، انتظار میرود مخاطرات ناشی از سیل در آینده افزایش یابد. در حال حاضر، بسیاری از سازمانها، افزایش تابآوری جوامع را در اولویت قرار داده و با اقدامات آموزشی به مدیریت مخاطراتی همچون سیلاب پرداختهاند. هدف از انجام این پژوهش، بررسی تابآوری کشاورزان در مواجهه با سیلاب، شناسایی عوامل اثرگذار بر تابآوری کشاورزان و نیز بررسی تأثیر تابآوری در کاهش آسیبپذیری کشاورزان از سیلاب میباشد. در این راستا از رویکرد پژوهش ترکیبی استفاده شد که در مرحله کیفی از روش نظریه بنیانی و در مرحله کمّی از روش مدلسازی معادلات ساختاری استفاده گردید. یافتههای کیفی بهوسیله نرمافزار 9 Atlas_ti تحلیلشده و در پایان مرحله کیفی، عوامل اثرگذار بر تابآوری کشاورزان در مواجهه با سیلاب استخراج گردید. در مرحله کمّی، مدل اثرات تابآوری در کاهش آسیبپذیری کشاورزان استخراج گردید. برای طراحی و اعتباریابی مدل از روش مدلیابی معادلات ساختاری به روش حداقل مربعات جزئی با نرمافزار Smart PLS3 استفاده شد. یافتههای بخش کیفی نشان داد عوامل اقتصادی، آموزشی – ترویجی، قانونی، زیستمحیطی و زیر بنایی بر تابآوری کشاورزان در برابر سیلاب تأثیر دارند. در بخش کمّی نیز نتایج پژوهش نشان داد دسترسی به خدمات اساسی بهعنوان یکی از ابعاد مهم تابآوری نقش مهمی در کاهش آسیبپذیری دارد. همچنین عوامل آموزش و ترویجی بهعنوان مهمترین عوامل اثر گذار، نقش مثبت و معنیداری بر افزایش تابآوری دارند.