کتیبههای قرآنی مسجد مظفریه (کبود) تبریز، بررسی و تحلیل مضامین آیات در بستر تحولات زمان
نویسندگان
1 کارشناس ارشد هنر اسلامی، پژوهشگر مستقل، ایران.
2 استادیار دانشکده حفاظت آثار فرهنگی، دانشگاه هنراسلامی تبریز، تبریز، ایران
3 استادیار دانشکده چند رسانه ای، دانشگاه هنر تبریز، ایران.
doi
10.22034/isqs.2022.35946.1733چکیده
کتیبههای قرآنی در ابنیه اسلامی متناسب با نیاز زمان و کاربرد بنا انتخاب میشدند و تحولات اجتماعی نقش به سزایی در انتخاب آیات برای کتیبهها داشت. چنانچه حکام و سازندگان بناها این کتیبهها را به عنوان تاییدی بر اعمال و اندیشههای خود بکار میبردند. قرن نهم هجری از منظر دگرگونیهای اجتماعی رخ داده در ایران حائز اهمیت بسیاری است. روی کار آمدن ترکمانان قراقویونلو که منجر به تقویت جریان گرایشهای شیعی در جامعه ایران گردید و در نهایت کار صفویان را برای رسمی شدن تشیع در ایران هموار کرد از جمله مهمترین این تحولات است. این مقاله به دنبال پاسخ به این سوال است که آیات در کتیبههای مسجد کبود بر چه اساسی انتخاب و استفاده شده و بازنمودی از چه اندیشه-ها یی در دوره خود است؟ برای پاسخ به سوال از روشهای توصیفی – تحلیلی و تاریخی – تفسیری استفاده شد. نتایج نشان میدهد که تلاش شده است از آیات در جهت ارائه آراء دینی و معنوی، تایید قدرت حاکم و نیز در برخی موارد مفاهیم متصوفه استفاده شود، در این مقاله ضمن بررسی آیات قرآنی بکار رفته در کتیبهها به تحلیل مفاهیم آنها در بستر تحولات تاریخی و چرایی استفاده از این آیات پرداخته خواهد شد.