تبیین فرآیند ازدیادِ نعمت از مسیر اخلاقِ رضایتمندانه؛ با توجه به آیه هفتم سوره ابراهیم
نویسندگان
1 دانشجوی دکتری فلسفه موسسه پژوهشی حکمت و فلسفه ایران. تهران. ایران.
2 استاد مدعو گروه معارف دانشکده الهیات دانشگاه شهید بهشتی. تهران.ایران.
doi
10.22034/ethics.2025.422771.1921چکیده
مطابق ظاهر آیه هفتم سوره ابراهیم، اگر انسانها نسبت به داشتههای خود، شکرگزار باشند، شاکربودن، دستکم بر اساس یکی از معانی، خودش به تنهایی میتواند سبب افزایش دارایی مادی و معنوی شود. اما فرآیند تاثیر و تاثّر میان شکرگزاری و افزایش سرمایه و این که چگونه یک امر پنداری و درونی، میتواند یک محصول بیرونی و عینی را عهده دار شود، در آیه مشخص نیست. در این تحقیق با روش توصیفی و تحلیلی تلاش شده است تا با استفاده از آیاتی دیگر و برخی احادیث معتبر، این فرآیند تحلیل شود. همزمان به فرآیند شناختی خاصی اشاره میشود که از راه تبیین حالتِ درونی و ذهنی شاکربودگی، رسیدن به نتایج محسوسِ واقعی را تفسیر میکند. یافتههای پژوهش نشان میدهد که نسبتِ مستقیمی میان شکرگزاری و تاثیر آن بر افزایش سطح کمی زیست آدمی وجود دارد؛ در آیه موردنظر شکرگزاری متوقف بر باورها و موضع گیریهای پیشین خاصی نشده است و هر انسانی میتواند با قراردادن خود در این فرآیند شناختی از نتایج آن بهره مند شود؛ حاصل آنکه طبق یک سنت الهی خود انسان است که با نگرش و گرایشهای درونی، کشش و کنشهای بیرونی را رقم میزند و فرآیند شاکر بودگی ـ افزایش سرمایه، تاثیر یک امر درونیِ کیفی بر یک امر برونیِ کمی را به درستی نشان میدهد.