شناسایی و تحلیل چالش‌ها و پیشران‌های توسعه و تجاری‌سازی کسب‌وکارهای دانش‌بنیان روستایی با روش دلفی فازی

نویسندگان

1 گروه جغرافیا، دانشکده ادبیات و علوم انسانی، دانشگاه فردوسی، مشهد، ایران

2 گروه جغرافیا، دانشکده ادبیات و علوم انسانی، دانشگاه فردوسی، مشهد، ایران

doi
10.22059/jrur.2024.374367.1928
چکیده

پژوهش حاضر قصد دارد تا چالش­های تجاری­سازی کسب­و­کارهای دانش­بنیان در روستاهای حوزه نفوذ مشهد را شناسایی و تحلیل کند. این پژوهش بر پایه روش­های آمیخته انجام شده است. نمونه آماری این پژوهش را طبق اصل کفایت نظری، 75 نفر از صاحبان مشاغل روستایی و 25 نفر از خبرگان تشکیل می­دهد. در بخش کیفی از روش کدگذاری استفاده شد تا عوامل مؤثر شناسایی شوند و سپس شاخص­های شناسایی شده با روش دلفی فازی غربالگری گردید. در انتها با استفاده از نرم‌افزار MICMAC مهم‌ترین پیشران­های کلیدی استخراج شد. متغیرهای اصلی مؤثر بر شکست تجاری­سازی کسب‌وکارهای دانش­بنیان در شش دسته عوامل «مدیریت منابع انسانی»؛ «مالیات و گمرک»؛ «بازاریابی و فروش»؛ «مجوزدهی و نظارت»؛ «مشکلات مالی و بازار عرضه و تقاضا» و «نظام مالکیت فکری» مورد مطالعه قرار گرفتند. در ادامه از بین 54 شاخص استخراج شده، 44 مورد پس از غربال­گری توسط خبرگان مورد تائید قرار گرفتند. نتایج مطالعه آینده­پژوهی نشان داد پیشران­هایی از جمله "بکار نگرفتن نیروی انسانی خلاق، پیشنهاد دهنده و مسئله­یاب متناسب با نیاز کسب‌وکار(A1)"؛ بی­ثباتی مالی در رابطه با پرداخت هزینه­ها و بدهی­ها (B6)"؛ "عدم اهمیت به رصد تغییرات در نگرش­ها، سلیقه­ها و باورهای مشتریان (C8)"؛ " گسترش فساد در قالب بوروکراسی­های اداری(D1)"؛ "مشکلات در همخوانی محصول با نیاز مشتری(E1)"؛ "نبود حمایت­های مالی برای ثبت اختراع در زمینه فراوری محصولات دانش‌بنیان(F4)" مهم‌ترین تأثیر را بر شکست تجاری­سازی کسب‌وکارهای دانش­بنیان روستایی دارند.