واکاوی ابعاد تحریم‌های اقتصادی در راستای مدیریت آثار آن بر نظام سلامت به روش تحلیل مضمون

نویسندگان

1 دکترای مدیریت دولتی، خط مشی‌گذاری و تصمیم‌ گیری عمومی، دانشکده اقتصاد، مدیریت و علوم اداری دانشگاه سمنان

2 دانشجوی دکترای مدیریت دولتی، خط‌ مشی‌گذاری و تصمیم‌ گیری عمومی، دانشکده اقتصاد، مدیریت و علوم اداری دانشگاه سمنان

doi
چکیده

سلامت یکی از نیازهای بنیادین هر اجتماع محسوب می‌شود به گونه‌ای که دولت‌ها، بهبود و ارتقاء کیفیت خدمات بهداشتی و درمانی را جزء اصلی‌ترین وظایف خود می‌دانند. در ‌این پژوهش تلاش شده است  تا اثر تحریم‌ها بر نظام سلامت جمهوری اسلامی بررسی و شناسایی گردد. پژوهش حاضر از نظر هدف کاربردی بوده که با رویکرد کیفی و روش تحلیل مضمون اجرا شده است. برای جمع آوری داده‌ها ضمن بهره‌گیری از روش مطالعات کتابخانه‌ای، با 15 نفر از کارشناسان و دست‌اندرکاران نظام سلامت، مصاحبه‌های نیمه ساختاریافته انجام و داده‌های پژوهش با الگوی «براون و کلارک» تحلیل گردید که پس از اجرای فرایند کدگذاری باز و محوری؛ نتایج پژوهش در هفت بعد شامل «تاثیر منفی تحریم‌ها بر سلامت روان جامعه»، «پیشگیری و بهداشت عمومی»، « تامین دارو، درمان و تجهیزات پزشکی و تشخیصی»، «کاهش ظرفیت توسعه و گسترش زیرساخت‌ها»، «شکوفایی کاسبان تحریم و عادی انگاری بی‌اخلاقی‌های حرفه‌ای»، «تاثیر منفی بر درآمدزایی صنعت پزشکی» و سرانجام «تاثیر منفی تحریم‌ها بر سرمایه انسانی نظام سلامت» احصاء گردید که سه بعد آخر برای اولین بار در حوزه ادبیات تحریمی ایران شناسایی شده است. علی‌رغم ادعای استثنای تبادلات و تعاملات دارو و درمان از شمول تحریم‌ها؛ مشخص است که نظام سلامت و حق سلامت مردم ایران به دلیل شدت و گستره تحریم‌ها به طور غیرمستقیم و ثانویه تحت تاثیر این ابزار ناجوانمردانه قرار گرفته است. در نهایت نتایج این پژوهش می‌تواند در امر مدیریت آثار تحریم‌ها بر نظام سلامت کارگشا بوده و ضمن شناسایی ابعاد آسیب‌پذیری، به خط‌مشی‌گذاران کمک کند تا این آثار را مدیریت نمایند.