پیشگیری از ضعف اخلاقی در روانشناسی شناختی؛ با تأکید بر نظریههای پیاژه، کلبرگ و بندورا
نویسندگان
1 دانش آموخته دکتری رشته مدرسی معارف اسلامی، گرایش اخلاق اسلامی، قم.
2 استاد گروه روانشناسی پژوهشگاه حوزه و دانشگاه. قم. ایران.
doi
10.22034/ethics.2025.479066.2013چکیده
ضعف اخلاقی یکی از مسائل مهم دانش روانشناسی اخلاق است که به چرایی و چگونگی پدیداری شکاف میان معرفت و عمل اخلاقی میپردازد. این پدیده را میتوان در یک تعریف جامع، کنش آگاهانه بر خلاف باور، قضاوت و اصولی که شخص به لحاظ اخلاقی پذیرفته است دانست. ضعف اخلاقی یا مسئله شکاف میان باور و عمل اخلاقی و راه حل پر نمودن این فاصله از جمله دغددغههای بنیادین همه افرادی است که دل در گرو حیاتی فضیلتمندانه دارند. در این میان یکی از دانشهایی که دارای ظرفیت مناسبی جهت تبیین این پدیده و بیان راهکار جهت درمان یا پیشگیری این پدیده را داشته و کمتر بدان توجه شده است دانش روانشناسی است. بدینجهت پژوهش پیشرو با روش تحلیلی و با استفاده از منابع کتابخانهای بر آن است تا با عطف توجه به ظرفیت فراوان این دانش و معطوف به رویکرد شناختی آن، عوامل مؤثر بر پدیداری این مسئله و نیز راهکار پیشگیری از این پدیده را تبیین نماید. نتایج پژوهش حاکی از آن است که تقلید، عدم تقویت قدرت و استدلال عقلی و نیز توجیه غیرمنطقی میتوانند از عوامل پدیدایی ضعف اخلاقی به شمار آیند که این ضعف را میتوان با دوری از پذیرش سخنان تقلیدی و عمدتاً از طریق بحث و گفتگوی استدلالی میان متربیان و نیز طرح معماهای اخلاقی جهت تقویت این امر توسط مربیان و همچنین الگوپذیری از افراد اخلاقی برطرف نمود.