فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

حکمرانی مشارکتی به‌عنوان یک رویکرد نوین، بر مشارکت فعال ذی‌نفعان در فرآیند مدیریت منابع تأکید دارد. موفقیت این رویکرد در جوامع محلی به شناخت دقیق ویژگی‌های اجتماعی و سرمایه اجتماعی آن‌ها وابسته است. استان لرستان، با وجود اقلیم نیمه مرطوب و منابع آبی قابل‌توجه، همچنان با چالش‌های مدیریتی در بهره‌برداری از منابع آب مواجه است. این پژوهش با هدف تحلیل شبکه اجتماعی سرمایه اجتماعی ذی‌نفعان آب کشاورزی شهرستان بروجرد و ارائه راهبردهایی برای تقویت حکمرانی مشارکتی انجام شد. روش تحقیق مبتنی بر تحلیل شبکه اجتماعی است و شاخص‌های کلان و خرد شبکه اجتماعی برای ارزیابی سرمایه اجتماعی در روستاهای این شهرستان موردبررسی قرار گرفت. نتایج نشان داد که شاخص‌های کلان مانند تراکم و فاصله ژئودزیک در بین روستاها تفاوت‌های قابل‌توجهی دارند. این تفاوت‌ها نشان‌دهنده وضعیت متغیر انسجام اجتماعی و آمادگی برای مشارکت در برنامه‌های حکمرانی مشارکتی است. همچنین، شاخص‌های خرد نشان دادند که سطح سرمایه اجتماعی در میان افراد به‌صورت نابرابر توزیع‌شده و برخی کنشگران نقش کلیدی در تسهیل ارتباطات و تقویت اعتماد دارند. بر اساس نتایج به‌دست‌آمده از این پژوهش، پیشنهاد می‌شود پیش از اجرای برنامه‌های حکمرانی مشارکتی، شاخص‌های کلان و خرد برای ارزیابی سرمایه اجتماعی، تحلیل‌شده و ظرفیت جوامع محلی به‌دقت سنجیده شود. اقدامات توانمندسازی، تشکیل انجمن‌ها و تعاونی‌ها، و بهره‌گیری از افراد کلیدی با امتیاز بالا در شاخص‌های مرکزیت می‌توانند به تقویت سرمایه اجتماعی و موفقیت و کارآمدی برنامه‌های حکمرانی مشارکتی منابع آب کمک کنند تا درنهایت، پایداری منابع آب و تخصیص عادلانه در بخش کشاورزی صورت پذیرد.