تحلیل نظریه انسجام قرآن امین احسن اصلاحی با رویکرد انتقادی

نویسندگان

1 استاد گروه علوم قرآن و حدیث . دانشکده الهیات و معارف اسلامی. دانشگاه قم.قم.ایران

2 گروه علوم قرآن و حدیث، دانشگاه قم، قم ، ایران.

doi
10.22034/isqs.2021.36908.1773
چکیده

انسجام قرآن، از مباحث مهم در میان مفسران علوم قرآن می باشد و پیوستگی های ممکن میان موضوعات قرآنی در شکل های گوناگون را بیان می کند. امین‌احسن‌اصلاحی، قرآن‌پژوه پاکستانی، نظریه نظام زوجی سوره‌ها را مطرح و کوچکترین واحد نظم قرآن را «سوره» تعیین کرده است، هر سوره یک مضمون محوری (عمود) دارد که کل سوره حول آن محور می چرخد. هدف از این تحقیق، بررسی و تحلیل نظریه انسجام قرآن امین‌ احسن‌ اصلاحی با رویکرد انتقادی است. نتایج تحقیق نشان می دهد که امین‌ احسن‌ اصلاحی در سه قسمت (عمود سوره، زوج سوره و گروه سوره) به بیان نظم قرآن مجید پرداخته است. همچنین با وجود تمام محاسن و مزایایى که درباره نظریه اصلاحى به دست آمد، برخى مواضع و نتایج مباحث ایشان محل بحث و تردید است. در واقع آنچه طرح کرده فرضیه اى بیش نیست و بر برخی موارد موجود در قران تطبیق نشده است. به علاوه نظم قرآن در سوره‌ها، جفت‌سوره‌ها و گروه سوره‌ها، چندان دقیق نیست یا دستکم در مواردى قابل تردید و اشکال است.