چالش‌های اخلاقی والدگری عصر دیجیتال

نویسندگان

1 استادیار گروه فلسفه اخلاق دانشگاه قم

2 دانشجوی دکتری فلسفه اخلاق دانشگاه قم

doi
10.22034/ethics.2024.478425.2011
چکیده

اخلاق در ابعاد مختلف زندگی نقش و تاثیر به‌سزایی دارد. یکی از ابعاد و عرصه‌هایی که اخلاق در آن حضور پررنگ و مداومی دارد، والدگری و روابط والد-فرزندی است. امروزه با توجه به رشد بی‌سابقه تکنولوژی، توسعه و فراگیر شدن رسانه‌ها و دسترسی آسان به فضای مجازی، گستره والدگری تحول یافته و دامنه نقش والدین به عنوان مسئول، راهنما و مربی اصلی فرزندان، از زیست واقعی به زیست مجازی آن‌ها نیز امتداد پیدا کرده است. پدر و مادر در عصر دیجیتال می‌بایست زمینه و ظرفیت کسب مهارت‌های لازم برای استفاده مسئولانه و ایمن از فناوری‌های دیجیتال را جهت بهرمندی و مصونیت حداکثری فرزندان فراهم آورند و متناسب با مختصات دنیای زیست دوم، تدابیر و اصول خاص والدگری دیجیتال را رعایت نمایند. طبیعتا هر رابطه‌ای نیازمند آگاهی و رعایت اخلاق در آن است و این مهم در رابطه والد-فرزندی که سطح ارتباط بالایی می‌طلبد، به فراخور نظارت، کنترل‌ و ایجاد محدودیت‌ها از طریق وضع قوانین مصرف دیجیتال، بیشتر در معرض چالش‌های اخلاقی قرار می‌گیرد. در این پژوهش چالش‌های والدگری عصر دیجیتال شناسایی، دسته بندی و با نگاهی تحلیلی بررسی و ارزیابی شده است. نقض حریم خصوصی فرزندان، مواجهه غیرتخصصی با موقعیت‌های آسیب‌زای فضای مجازی، تعارض کنترل‌گری والدین با خودکنترلی، خودانگیختگی و خلاقیت اخلاقی فرزندان از مهم‌ترین چالش‌های اخلاقی والدگری در عصر دیجیتال به شمار می‌آیند.