فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

آسیب‌پذیری جوامع روستایی در برابر بحران‌های مرتبط با کم‌آبی بسیار ملموس است؛ زیرا آب یک ابزار اصلی تولید در این نواحی می‌باشد و امنیت آب دارای ویژگی‌ها و آثار بزرگ اجتماعی اقتصادی و جمعیتی است و نبود امنیت آب سبب ایجاد اعتراضات و درگیری‌هایی گسترده در جوامع روستایی می‌شود. لذا با توجه به‌ضرورت موضوع و آنچه در مورد اهمیت آب و ناامنی آن در جوامع روستایی ذکر شد، هدف تحقیق حاضر تدوین راهبردهای تأمین امنیت آبی در جوامع روستایی استان ایلام می‌باشد که در این راستا از رویکرد آینده‌نگاری و تکنیک تحلیل پیشران‌ها بهره برده شده است. اطلاعات موردنیاز توسط مصاحبه نیمه‌ساختارمند با 16 تن از کارشناسان سازمان جهاد کشاورزی، شرکت سهامی آب منطقه‌ای و اساتید دانشگاه آزاد اسلامی در استان ایلام گردآوری شد. با استفاده از تحلیل محتوا، مصاحبه‌های جمع‌آوری‌شده تحلیل شدند و نتایج اولیه 76 مؤلفه بود و در ادامه این فرایند و بعد از دسته‌بندی مؤلفه‌ها، موارد تکراری و مشابه حذف گردید و تعداد 41 مؤلفه نهایی شدند. سپس ماتریس تأثیرات متقاطع طراحی گردید و برای امتیازدهی، مجدداً به مصاحبه‌شوندگان ارسال شد. وزن دهی این ماتریس به‌صورت مقایسه‌ای زوجی و میزان ارتباط مؤلفه‌ها با همدیگر و با اعداد بین صفر تا سه سنجیده شد. بعد از گردآوری پرسش‌نامه‌ها، داده‌های حاصله تجزیه‌وتحلیل شدند که در این بخش از نرم‌افزار میک‌مک استفاده شد. نتایج این تحقیق نشان داد که تحقق امنیت آب در منطقه موردمطالعه مستلزم توجه به حوزه‌هایی می‌باشد که بیشترین توانایی اثرگذاری بر سایر مؤلفه‌ها را دارند. بدین طریق که " مشخص کردن متولی توسعه روستایی، سیاست‌گذاری برای مدیریت بحران در روستا، پایش و بررسی میزان مصرف آب در مزارع/ نصب کنتور دیجیتال، تغییر آب‌بها به‌تناسب نوع کشت، تشکیل انجمن‌های آب‌بران و توسعه سامانه نوین آبیاری" جز مواردی هستند که می‌توانند هدف مدنظر را پوشش دهند.