شناسایی و تبیین عوامل کارکردی و غیر کارکردی چندگانه در زمینه توسعه پایدار گردشگری روستایی مطالعه موردی: روستاهای شهرستان سرعین
نویسندگان
1 گروه برنامهریزی شهری و روستایی، دانشکده علوم اجتماعی، دانشگاه محقق اردبیلی، اردبیل، ایران
2 گروه مدیریت دولتی و گردشگری، دانشکده علوم اجتماعی، دانشگاه محقق اردبیلی، اردبیل، ایران.
doi
10.22059/jrur.2024.372831.1914چکیده
توسعه پایدار گردشگری روستایی بهعنوان یک پدیده چندوجهی و بسیار مهم است. امروزه اکثر کشورها سعی میکنند تا با استفاده از ظرفیت و پتانسیلهای مناطق روستایی، در زمینه ایجاد توسعه پایدار گردشگری روستایی اقدام نمایند. اما این مقوله دارای زمینه و رویکردهای مختلفی است و عوامل متفاوتی در آن نقش دارند. هدف اصلی پژوهش حاضر، شناسایی و تبیین عوامل کارکردی و غیر کارکردی چندگانه در زمینه توسعه پایدار گردشگری روستایی در روستاهای شهرستان سرعین است که با استفاده از روش ترکیبی به بررسی این موضوع پرداختهشده است. رویکرد مورداستفاده در این تحقیق، رویکرد نسبی متوالی با وزن نابرابر است که در دو فاز کیفی-کیفی صورت میپذیرد. در فاز اول با استفاده از روش کیفی مرور دامنه، شاخصهای مربوطه را از تحقیقات مرتبط شناسایی و احصا شدهاند و در فاز دوم، با استفاده از روش کیفی دلفی نقشهای کارکردی و غیر کارکردی چندگانه در زمینه توسعه پایدار گردشگری روستایی از منظر خبرگان تبیین شدهاند. مطابق با یافتههای تحقیق، در فاز اول با استفاده از روش مرور دامنه، 17 تحقیق داخلی و خارجی مرتبط شناسایی و شاخصهای تأییدی آنها استخراج شدند. در فاز دوم، با برگزاری سه راند متوالی دلفی، 12 تن از خبرگان شاخصهای کارکردی و غیر کارکردی در شش بعد و 81 شاخص دستهبندی کردند. مطابق با نتایج تحقیق حاضر، توسعه پایدار گردشگری روستایی در شهرستان سرعین، مرهون علل و عوامل مختلفی است که هریک، تأثیر و تأثرات چندگانهای را در پیدارند. گردشگری روستایی بهعنوان یک پتانسیل عظیم و غنی در زمینههای مختلف، نقش توسعهای و باز سازنده را در روستاهای شهرستان سرعین دارد و توجه به عوامل کارکردی آن میتوانند توسعه و پیشرفت همهجانبه روستایی را به بار آورد و اتخاذ اقدامات در قبال مدیریت و کنترل عوامل غیر کارکردی نیز از سایر مضرات و تهدیدات جلوگیری مینمایند.