چالش‌ها و بازدارنده‌های بهره‌گیری از ظرفیت پیوندهای روستایی ـ شهری برای باز ساخت اقتصادی فضای روستایی

نویسندگان

1 گروه جغرافیای انسانی و آمایش، دانشکده علوم زمین، دانشگاه شهید بهشتی، تهران، ایران

2 گروه جغرافیای انسانی و آمایش، دانشکده علوم زمین، دانشگاه شهید بهشتی

doi
10.22059/jrur.2024.367293.1878
چکیده

شهر و روستا به‌مثابه دو سکونتگاه انسانی از دیرباز با یکدیگر پیوند داشته‌اند. با توجه به این‌که نوع، شدت و ضعف و کیفیت پیوندهای روستایی ـ شهری همواره دستخوش تحول بوده و از ظرفیت‌ها و توانایی‌های آشکار و پنهان فراوانی برای باز ساخت اقتصادی برخوردار است، مطالعه حاضر با آرمان شناخت چالش‌ها و بازدارنده‌های بهره‌گیری از ظرفیت پیوندهای روستایی - شهری و باز ساخت اقتصادی فضای روستایی در کشور ایران و استان قم به‌مثابه یکی از کشورهای درحال‌توسعه به روش کیفی انجام شد. داده‌های کیفی با 8 بحث گروهی و 30 مصاحبه انفرادی ژرف گردآوری شد. این تعداد نمونه به روش هدفمند از میان تعداد 97 نفر از مدیران و خبرگان حوزه موردمطالعه (جامعه آماری) که اطلاع دقیق‌تری از وضع موجود داشتند و با توجه به سطوح فعالیت، تجربه و جایگاه علمی انتخاب شدند. روش انتخاب خبرگان نمونه‌گیری هدفمند و با بیشترین گوناگونی بود و باهدف شناسایی صاحب‌نظران از روش گلوله برفی بهره‌گیری شد و تا رسیدن به اشباع نظری ادامه داشت. اطلاعات به روش زمینه مبنا یا درون‌مایه‌ای با نرم‌افزار MAXQDA2020 تحلیل شد. یافته‌ها آشکار ساخت که ازجمله مهم‌ترین چالش بهره‌گیری از ظرفیت پیوندهای روستایی ـ شهری برای باز ساخت اقتصادی فضای روستایی پایین بودن میزان دسترسی و کیفیت راه‌ها میان شهر و روستا و نرخ پایین شراکت و سرمایه‌گذاری شهری‌ها در فعالیت‌های روستایی است.