اثر فاصله ردیف و میان بذر بر عملکرد و اجزای عملکرد کلزا (رقم کوانتوم) در گنبد

نویسندگان
doi
10.22092/spij.2017.110585
چکیده

به منظور بررسی اثر فاصله ردیف و میزان بذر بر خصوصیات رویشی، عملکرد و اجزای عملکرد کلزا (رقم کوانتوم)، آزمایشی به صورت فاکتوریل در قالب بلوک های کامل تصادفی، در چهار تکرار و به مدت دو سال زراعی در ایستگاه تحقیقاتی کشاورزی گنبد اجرا شد. سه فاصله ردیف 12 ،24 و 36 سانتی متر و سه میزان بذر 6،8 و 10 کیلوگرم در هکتار به صورت فاکتوریل ترکیب شدند. اثر سال بر تعداد روز تا شروع گلدهی و رسیدگی فیزیولوژیک، طول دوره گلدهی، ارتفاع بوته، خوابیدگی، تعداد بوته در زمان برداشت، تعداد دانه در غلاف، وزن هزار دانه، در صد روغن و عملکرد دانه و روغن در سطح 1 درصد معنی دار بود. وجود درجه حرارت های پایین تر و بارندگی بیش تردر سال دوم نسبت به سال اول آزمایش سبب آزمایش معنی دار تعداد روز تا شروع گلدهی و رسیدگی فیزیولوژیک، طول دوره گلدهی، ارتفاع و خوابیدگی بوته و کاهش تعداد بوته باقی مانده در زمان برداشت گردید. با کاهش فاصله ردیف تعداد غلاف در بوته ، تعداد دانه در غلاف و عملکرد دانه افزایش یافت. فاصله ردیف 12 سانتی متر با 4626 کیلوگرم درهکتار بیش ترین و فاصله ردیف 36 سانتی متر با 3093 کیلوگرم در هکتار کمترین میزان عملکرد دانه را داشتند. اثر متقابل سال x فاصله ردیف بر خوابیدگی بوته در سطح 1درصد معنی دار بود. به طور کلی خوابیدگی بوته ها تنها در سال دوم آزمایش اتفاق افتاد و با افزایش فاصله ردیف میزان خوابیدگی آن افزایش یافت. افزایش میزان بذر سبب افزایش خوابیدگی، کاهش تعداد دانه در غلاف و کاهش عملکرد دانه و روغن گردید. میانگین عملکرد دانه در مقادیر بذر 6، 8 و 10 کیلو گرم در هکتار به ترتیب 4061، 3698و 3622 کیلوگرم درهکتار بود. تیمار فاصله ردیف 12 سانتی متر و میزان بذر 6 کیلوگرم در هکتار با 5044 کیلوگرم در هکتار بیشترین عملکرد دانه را داشت.