پویایی سرمایه اجتماعی شبکه ذینفعان محلی در راستای مدیریت مشارکتی روستایی مطالعه موردی: شهرستان گچساران
نویسندگان
1 گروه احیای مناطق خشک و کوهستانی، دانشکده منابع طبیعی، دانشگاه تهران، کرج، ایران.
2 مؤسسه کسبوکار اجتماعی، دانشگاه تهران، تهران، ایران
3 گروه معماری و شهرسازی، دانشگاه آزاد اسلامی واحد تهران مرکز، تهران، ایران
4 گروه سیاستگذاری منابع طبیعی، دانشکده منابع طبیعی، دانشگاه تهران، کرج، ایران.
5 مرکز مطالعات توسعه روستایی، پژوهشکده سوانح طبیعی، تهران، ایران.
doi
10.22059/jrur.2025.373794.1924چکیده
تجربه بسیاری از کشورهای درحالتوسعه نشان میدهد که اجرای طرحهایی با رویکردهای مشارکتی و قبول نقش فاعلی جوامع محلی در برنامههای توسعه، مسئولیت ایجاد دگرگونی در محیط را از عناصر خارجی سلب و اجرای اصلاحات را در گروی فعالیت عناصر درونی قرار خواهد داد. با توجه به اینکه وجود سرمایه اجتماعی بالا در بین افراد منجر به مشارکت بیشتر آنان و موفقیت طرحهای مشارکتی خواهد گردید، در این تحقیق خصوصیات ساختاری سرمایه اجتماعی در راستای مدیریت مشارکتی روستایی در بین اعضای صندوقهای خرد توسعه روستاهای چهار بیشه علیا و خیرآباد خلیفه از توابع شهرستان گچساران استان کهگیلویه و بویراحمد در قبل و بعد از اجرای طرح آبادانی و پیشرفت منظومههای روستایی، مورد تحلیل قرارگرفته است. جامعه آماری در این مطالعه سرگروههای گروههای خرد توسعه روستایی است که 123 نفر را شامل میشود که به روش تمام شماری انتخاب گردیدند. در این تحقیق میزان روابط اعتماد و مشارکت در شبکه ذینفعان با استفاده از پرسشنامه تحلیل شبکهای و بر اساس مشاهده مستقیم و مصاحبه با تمام کنشگران، همچنین با توجه به سنجش تمامی شاخصهای سطح کلان شبکه مانند تراکم، تمرکز، دوسویگی، انتقالیافتگی و میانگین فاصله ژئودزیک در مرحله قبل و بعد از اجرای پروژه است. پس از اجرای پروژه میزان این شاخصها افزایش پیداکرده است و به حد مطلوبی رسیده است و میتوان بیان کرد اجرای این پروژه میزان اعتماد، مشارکت و سرمایه اجتماعی را افزایش داده که بر مشارکت گسترده روستاییان، افزایش رفاه اجتماعی و دستیابی به توسعه پایدار روستایی اثرگذار خواهد بود.
