طبقه‌بندی دلایل انگاره‌سازی منفی رسانه‌ای غرب در حوزه امنیتی و نظامی جمهوری اسلامی ایران

نویسندگان

1 دانشجوی‌ دکتری‌ علوم‌ ارتباطات، دانشگاه آزاد اسلامی، واحد تهران مرکزی، تهران، ایران

2 استادیار، گروه علوم ارتباطات، دانشگاه آزاد اسلامی، واحد تهران مرکزی، تهران، ایران

3 نویسنده مسئول: دانشیار، گروه علوم ارتباطات، دانشگاه آزاد اسلامی، واحد تهران مرکزی، تهران، ایران

doi
چکیده

در طول سه دهه گذشته یکی از مباحث سیاسی روز در عرصه رسانه‌ها، احزاب و افکار عمومی، بحث خصومت‌های قدرت‌های غربی با جمهوری اسلامی ایران بوده است. ازاین‌رو دلایلی در این خصومت و انگاره‌سازی منفی رسانه‌ای غرب درباره جمهوری اسلامی ایران نهفته است که در این پژوهش به دنبال آن هستیم. هدف این پژوهش بررسی این انگاره‌سازی در حوزه امنیتی و نظامی و طبقه‌بندی دلایل آن در دو دسته تأثیرگذار و تأثیرپذیر است. جامعه آماری این پژوهش متخصصان حوزه‌های علوم ارتباطات و علوم سیاسی می‌باشند. اشباع نظری در این مطالعه از طریق مصاحبه‌های تیم ساختاریافته با 10 نفر حاصل شد. روش نمونه‌گیری در این پژوهش نمونه‌گیری هدفمند بود. تجزیه‌وتحلیل داده‌ها براساس رهیافت نظریه داده‌بنیاد و تکنیک دیمتل فازی شهودی انجام گرفت. نتایج نظریه داده‌بنیاد نشان داد که مقوله‌های نظامی- امنیتی (تفاوت نیروهای مسلح، حمایت از محور مقاومت، پیشرفت‌های نظامی و موشکی، توان دفاعی، قدرت نظامی، موقعیت ژئوپلیتیکی، ایران‌هراسی، چالش جدید و پیروی از سیاست) بر انگاره‌سازی منفی رسانه‌ای غرب تأثیرگذار است. نتایج تکنیک دیمتل فازی شهودی برای طبقه‌بندی دلایل استخراج‌شده نشان داد که موقعیت ژئوپلیتیکی ایران، تأثیرگذارترین دلیل انگاره‌سازی رسانه‌های غربی در حوزه امنیتی و نظامی ایران است. همچنین ایران‌هراسی دومین دلیل تأثیرگذار، شناخته شد. تأثیرپذیرترین دلیل انگاره‌سازی منفی غرب در حوزه امنیتی و نظامی جمهوری اسلامی ایران، توان دفاعی ایران شناخته شد. در پایان نیز پس از مقایسه نتایج به‌دست‌آمده با نظریات موجود، جمع‌بندی و ارائه نتایج صورت گرفت.