تأثیر گسترش ناتو به خلیج فارس بر بازدارندگی جمهوری اسلامی ایران

نویسندگان

1 عضو هیئت علمی وابسته، دانشکده مطالعات بین الملل، دانشگاه جامع امام حسین(ع)، تهران، ایران

2 نویسنده مسئول: دکتری روابط بین الملل، دانشکده امور اداری و اقتصاد، دانشگاه‌ اصفهان، اصفهان، ایران

3 دکتری علوم سیاسی، دانشکده علوم سیاسی، واحد شهر رضا، دانشگاه آزاد، اصفهان، ایران

doi
چکیده

خلیج فارس در چند دهه اخیر دو نوع نهادهای امنیتی را تجربه کرده است: نهادهای امنیتی فرامنطقه‌ای که به این ناحیه نفوذ کرده‌اند، مثل پیمان سنتو و نهادهای امنیتی درون منطقه‌ای. طرح توسعه فعالیت‌های ناتو در این منطقه به اواسط دهه 1980 برمی‌گردد و ترامپ خواستار فعالیت جدی‌تر این سازمان در منطقه خلیج فارس شده بود. با توجه به وضعیت پیچیده منطقه از نظر تراکم بحران‌ها بین کشورها و استقبال کشورهای عربی منطقه از این سازمان، امکان شکل‌گیری چارچوب امنیتی جدیدی در منطقه وجود دارد که می‌تواند معادله باز‌دارندگی بین کشورهای عربی در مقابل ایران را تغییر دهد؛ به‌ویژه اینکه بایدن نیز مایل به ادامه داشتن این راهبرد است. این مسئله به‌ویژه برای ایران از این نظر مهم است که اغلب ترتیبات جمعی و امنیتی منطقه حول تهدید تلقی کردن این کشور تداوم یافته است. حال با حضور ناتو در این منطقه، به‌نظر می‌رسد موازنه تهدید علیه ایران و به نفع‌کشورهای عرب خلیج فارس تغییر کند؛ چرا که ایران با حضور ناتو با یک چرخه بازدارندگی فرامنطقه‌ای مواجه خواهد شد که کفه ترازوی موازنه تهدید را به سود کشورهای عرب خلیج فارس سنگین‌تر می‌کند. این مقاله با روش توصیفی- تحلیلی به بررسی این موضوع می‌پردازد.