شناخت فطری اخلاق با تاکید بر دیدگاه علامه جوادی آملی
نویسندگان
1 دانشیار گروه اخلاق دانشکاه تهران
2 دانش آموخته مقطع دکتری، تربیت مدرس اخلاق اسلامی، دانشگاه معارف اسلامی قم.
doi
10.22034/ethics.2023.184758چکیده
یکی از راههای کسب شناخت از نگاه برخی محققین، فطرت است. از نظر آنها فطریات منحصر در گرایشات نبوده و انسان شناختهای فطری نیز دارد. مسئله مورد نظر در این پژوهش قضایای اخلاقی است. پرسشی که باید پاسخ داده شود این است که آیا نسبت به قضایای اخلاقی نیز ادراک فطری وجود دارد؟ صاحبنظران زیادی شناخت فطری نسبت به قضایای اخلاقی را بررسی و رد یا تایید کردهاند. از جمله آنها میتوان به علامه جوادی آملی حفظه الله اشاره کرد. هدف از این پژوهش بررسی ماهیت امور فطری و شناختهای فطری نسبت به قضایای اخلاقی از منظر علامه جوادی آملی با روش توصیفی تحلیلی است. نتایج تحقیق اینکه شناخت فطری نسبت به برخی قضایای اخلاقی وجود دارد و ملاک در درک فطری وجود شناخت در بدو خلقت نیست بلکه بدیهی و اولی بودن قضایا است. به عبارتی انسان فطرتا با تصور دو طرف قضیه هرچند خود بدیهی نباشند نسبت بین آنها را بدون نیاز به استدلال تصدیق میکند. همچنین اشکالات برخی مخالفین شناخت فطری اخلاق مانند نسبی بودن اخلاق، تساوی فطرت با غریزه و تساوی اخلاق و آداب صحیح نیست.