نقش الگوی دفاع مردم‌پایه در مدیریت بحران

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری تاریخ اسلام، واحدتهران مرکز، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران

2 نویسنده مسئول: استادیار، دانشگاه جامع امام حسین(ع)، تهران، ایران

doi
چکیده

پس از وقوع انقلاب اسلامی، الگوی جدیدی به‌نام دفاع مردم‌پایه شکل گرفت که در تاریخ معاصر جهان تأثیرات عمیقی از خود برجای گذاشت و تمامی قواعد و اصول دفاع سرزمینی را دگرگون کرد. ویژگی خاص این الگو، پاسخگویی به تهدیدها با حضور و مشارکت طیف وسیعی از اقشار مردم برای دفاع از ارزشهای مادی و معنوی، هویت و حیثیت اجتماعی یک ملت است تا با افزایش قدرت داخلی، آمادگی و تلاش همه‌جانبه برای تحقق اهداف راهبردی، و دفاع موزائیکی را فراهم کند. این پژوهش از لحاظ هدف کاربردی و بر اساس ماهیت و روش پژوهش، توصیفی ـ پیمایشی از شاخه میدانی و به‌صورت علی است. در این پژوهش از نمونه‌گیری هدفمند برای اکتشاف مؤلفه‌ها و استخراج عوامل  استفاده می‌شود. مسئله اصلی پژوهش، طراحی الگوی دفاع مردم‌پایه برای به‌کارگیری آن در دفاع همه‌جانبه در مقابل با دشمن متجاوز و یا گروه‌های تروریستی در جنگ‌های آینده است. بدین‌منظور از فرماندهان ارشد سازمان بسیج و خبرگان داخلی و خارجی در حوزه مقاومت مردمی مصاحبه عمیق انجام شد و از رویکرد تحلیل مضمون برای تجزیه و تحلیل اطلاعات استفاده شده است. نتایج این پژوهش نشان داد که الگوی دفاع مردم‌پایه یکی از بهترین، مؤثرترین و کارآمدترین الگوهای دفاعی در تاریخ معاصر جهان است و اصول و مبانی اساسی الگوی دفاع مردم‌پایه بر اساس رصد، پایش و پویش محیطی باعث افزایش قدرت همه‌جانبه خواهد شد.