بررسی تطبیقی جایگاه ایثار درتربیت اخلاقی از نگاه اسلام و یهود
نویسندگان
1 دانشجوی دکتری رشته مدرسی اخلاق، موسسه آموزشی و پژوهشی امام خمینی.
2 دانشیار موسسه آموزشی و پژوهشی امام خمینی ره
3 استادیار موسسه آموزشی و پژوهشی امام خمینی ره
doi
10.22034/ethics.2023.179514چکیده
تربیت اخلاقی، به معنای فرایند نهادینه سازی ارزشهای اخلاقی در وجود انسان، یکی از مهمترین رسالتهای ادیان الهی به شمار میرود. شاکله کلی این ارزشها در ادیان مختلف یکسان است اما آموزههای اخلاقی که بروز عملی این ارزشها هستند، در برخی جزئیات متفاوتند. «ایثار» به عنوان یک آموزه اخلاقی مهم، چه جایگاهی در تربیت اخلاقی دارد؟ این نوشتار، با مراجعه به منابع کتابخانهای و استفاده از روش توصیفی- تحلیلی جایگاه این آموزه را در تربیت اخلاقی بر اساس تعالیم دو شریعت اسلام و یهود بررسی میکند . هردو شریعت، ازخودگذشتگی و ایثار نسبت به دیگران را از مهمترین آموزههای تربیتی خود مطرح میکنند، اما در تعیین معیارهای آن-به عنوان عمل اخلاقی- تفاوت دارند. توجه به نژاد افراد در تعیین مصادیق ایثار، مهمترین معیاری است که در آیین یهود -به شکل امروزی آن- وجود دارد؛ به این معنا که ایثار در برابر یک فرد غیریهودی میتواند ارزش منفی پیدا کند. در مقابل، تنها ملاکی که در اسلام، برای ایثار نسبت به دیگران مطرح میشود، این است که بر محور بندگی خداوند باشد. توجه به این محور در مقام عمل باعث میشود تنها دشمنان خداوند و افرادی که مبتلا به آفات اخلاقیای مثل عجب و تکبر هستند، در گستره ایثار قرار نگیرند.
