تحلیل کیفی طرح هادی روستای مقیسه بر مبنای رویکردهای برنامه‌ریزی

نویسندگان

1 کارشناسی ارشد، گروه معماری و شهرسازی، دانشکده معماری و شهرسازی، دانشگاه تهران، تهران، ایران.

2 دانشجوی دکتری، گروه معماری و شهرسازی، دانشکده معماری و شهرسازی، دانشگاه تربیت مدرس، تهران، ایران.

3 استاد، گروه معماری و شهرسازی، دانشکده معماری و شهرسازی، دانشگاه تهران، تهران، ایران.

doi
10.22059/jrur.2024.366757.1876
چکیده

روستا در ایران به‌عنوان نوعی زیستگاه انسانی با داشتن حدود 25 درصد جمعیت  کشور و مهم‌ترین تولیدکنندگان اصلی منابع غذایی می‌تواند با برنامه‌ریزی مناسب به توازن نظام سکونتگاهی و کاهش مشکلات شهرها کمک نماید. در این میان طرح هادی وظیفه نظم‌دهی کالبدی و عملکردی روستا به همراه پراکنش معنادار کاربری‌ها و توزیع سلسله مراتبی معابر را عملاً بر عهده دارد. در این پژوهش پس‌ازاینکه فرایند تهیه و اجرای طرح هادی روستای مقیسه، از طریق مصاحبه عمیق با اهالی روستا، کارشناسان بنیاد و بررسی محتوای طرح هادی به دست آمد، انطباق هر مرحله از اجرای طرح، بر اساس مدل مفهومی پژوهش(مقایسه برنامه‌ریزی فن مبنا و ارتباطی که به ترتیب از دیدگاه‌های فلسفی اثبات‌گرا و تفسیرگرا برآمده بودند)، صورت گرفت. در این بررسی، جمع‌بندی‌ها حاکی از آن است که عمده‌ترین علل تفاوت در روند متفاوت اجرای این طرح در مرحله تهیه و اجرا، به دلیل تفاوت در نگاه به انسان است. این نگاه متفاوت از دیدگاه‌های متفاوت کنشگران مؤثر بر طرح ایجاد می‌شود. بر این اساس، این کنشگران دسته‌بندی شده و چگونگی اثر هریک بر طرح موردبررسی قرار گرفت. بر این اساس آگاهی و افزایش سرمایه‌های انسانی برنامه ریزان و طراحان (کنشگران دسته اول و دوم) باید حداقل به ‌اندازه مهارت‌ها و علوم برنامه‌ریزی و طراحی در دانشگاه‌ها، سازمان‌ها و شرکت‌های اجرایی موردتوجه قرار گیرد.