آمایش فضایی توسعه گردشگری در مناطق روستایی استان مرکزی
نویسندگان
1 دانشجوی دکتری، گروه جغرافیا و برنامهریزی روستایی، دانشکده علوم جغرافیایی و برنامهریزی، دانشگاه اصفهان، اصفهان، ایران.
2 دانشیار، گروه جغرافیا و برنامهریزی روستایی، دانشکده علوم جغرافیایی و برنامهریزی، دانشگاه اصفهان، اصفهان، ایران.
doi
10.22059/jrur.2024.370256.1902چکیده
برنامهریزی برای پایداری در گردشگری روستایی نیازمند مطالعات آمایشی پایه است. تاکنون بیش از 30 روستا در استان مرکزی بهعنوان هدف گردشگری تعیین شدهاند که نه لزوماً همگی مستعد توسعه پایدار گردشگری هستند و نه چنین امکانی منحصر به همین تعداد است. در مطالعه حاضر، بهعنوان یک آمایش پایه در سیاستگذاری و برنامهریزی گردشگری روستایی، 130 روستای مرتبط شناسایی و با طراحی کاربرگ جامعی، دادههای موردنیاز در رابطه با موقعیت روستاها، الزامات ساختاری و انسانی گردشگری، انواع جاذبهها و میراث ملموس و ناملموس قابل بهرهبرداری، مشاغل، محصولات و رویدادها و محرکها و موانع توسعه گردشگری روستایی در سطح استان، گردآوری شد. با ملاحظه همزمان سه مقوله «میراث و جاذبههای گردشگری»، «زیرساختها و تسهیلات گردشگری» و «اشتغال و کارآفرینی گردشگری» بهعنوان پیشنیازهای ضروری و پیامد مطلوب، چهار گروه متمایز برای برنامهریزیهای راهبردی گردشگری روستایی مشخص شدند. تنها ده روستا با وضعیت مطلوب در هر سه زمینه، مستعد پایداری در توسعه گردشگری بودند و در مقابل، گردشگری گزینهای نامناسب برای 22 روستا و فاقد اولویت راهبردی در 48 روستای دیگر تشخیص داده شد. مهمتر آنکه 50 روستای برخوردار از قابلیت و اولویت برای تحقق توسعه و پایداری گردشگری نیز در سه زیرگروه متمایز با نیازمندیهای راهبردی متفاوت در سیاستگذاری و برنامهریزی، شناسایی و معرفی شدند.