بازنمایی آموزش تاریخ در شورای عالی معارف و فرهنگ (۱۳۰۱-۱۳۲۰ش): دوران ‍پایه‌گذاری تا تکامل

نویسندگان

1 دکتری، گروه تاریخ، دانشکده حقوق و علوم اجتماعی، دانشگاه تبریز، آذربایجان شرقی، ایران و مربی پژوهشی آموزش تاریخ در دانشگاه فرهنگیان.

doi
10.22059/jihs.2024.383414.371805
چکیده

شورای عالی معارف (و بعداً فرهنگ) که بعد از انقلاب مشروطه در سال ۱۳۰۱ ش. تأسیس شد، نهادی قانون‌گذار و مؤثر در نظام آموزش کشور محسوب می‌شد. این نهاد در ابعاد مختلفی فعالیت داشته که آموزش علوم اجتماعی، ازجمله تاریخ، جزء مواردی بود که به آن توجه داشته است. بااین‌حال تاکنون تحقیقات علمی توجه‌شان را به این موضوع معطوف نکرده‌اند و در این راستا هدف از پژوهش حاضر کشف روند تدوین و تکمیل آموزش تاریخ در شورای عالی معارف از سال ۱۳۰۱ ش تا ۱۳۱۷ ش و شورای عالی فرهنگ از سال ۱۳۱۷ ش تا ۱۳۲۰ش مقارن سقوط رضاشاه است. اصالت این تحقیق بر اساس صورت‌جلسات شورای عالی معارف بوده است. نتایج تحقیق نشان داد که دورهٔ قاجار را می‌توان دورهٔ «پایه‌گذاری» آموزش تاریخ نامید؛ اما آموزش تاریخ در نظام آموزشی ایران به‌ویژه در دوره‌های مختلف، به‌ویژه در زمان حکومت رضاشاه، با رویکردی ملی‌گرایانه و تنوع محتوای درسی همراه بوده است و به نوعی روند «تکامل» خود را طی کرده است. این آموزش تاریخ، شامل جنبه‌های مختلف تاریخ ایران، جهان و اروپا می‌شود و به تبیین فرهنگ و تمدن‌های مختلف می‌پردازد. در این دوره شورا در عرصه-های مختلفی (آموزش ابتدایی، متوسطه و عالی) آموزش تاریخ را وارد می‌کند