شناسایی و ارزیابی عوامل مؤثر بر تاب‌آوری فناوری در شرایط تحریم با استفاده از رویکرد الگوسازی ساختاری ـ تفسیری

نویسندگان

1 دانشجوی کارشناسی ارشد،دانشکده مدیریت،دانشگاه تهران، تهران، ایران

2 دانشجوی کارشناسی ارشد،دانشکده مدیریت،دانشگاه تهران، تهران، ایران

3 استادگروه مدیریت صنعتی، دانشکده مدیریت، دانشگاه تهران، تهران، ایران

4 استادیارمجتمع دانشگاهی مدیریت و مهندسی صنایع، دانشگاه صنعتی مالک اشتر، تهران، ایران

doi
چکیده

در شرایطی که به‌دلیل غیرقابل پیش‌بینی‌بودن وضعیت محیط به‌واسطه اعمال تحریمهای بین‌المللی فشار بر سازمانها روزبه‌روز در حال افزایش است، بررسی ارتباط میان تاب‌آوری و فناوری سازمان و شناسایی عوامل مؤثر بر تاب‌آوری فناوری که همراه با نوسانات و اختلالات شدید است، اهمیت می‌یابد. این تحقیق قصد دارد عواملی را شناسایی کند که تاب‌آوری فناوری سازمان را تقویت می‌کند و ارتباط آنها را مورد بررسی قرار دهد تا میزان تأثیرپذیری این عوامل از یکدیگر و میزان تأثیرگذاری آنها را بر یکدیگر مشخص کند. برای دستیابی به این هدف، پس از بررسی جامع مقالات حوزه تاب‌آوری در تمام زمینه‌ها، فهرستی از عوامل مؤثر بر تاب‌آوری فناوری سازمانی با فناوری پیچیده استخراج شد؛ سپس با استفاده از روش دلفی فازی و با اعمال نظر خبره‌ها، عوامل کم‌اهمیت کنار گذاشته شد. در ادامه با اجرای رویکرد الگو‌سازی ساختاری ـ تفسیری (ISM) بر عوامل شناسایی‌شده، روابط آنها مشخص، و با اعمال تحلیل میک‌‌مک (MICMAC) ارتباطات محرک ـ وابسته میان عوامل هم تعیین و مشخص شد. به‌منظور اعتباربخشی به تحقیق، یکی از سازمانهای دفاعی به‌عنوان مورد مطالعاتی انتخاب شد. نتایج تحقیق حاکی است که عوامل مرتبط با زیرساخت سازمان در جهت تاب‌آوری باید در اولویت اجرا قرار بگیرد؛ هم‌چنین در اجرای دیگر عوامل دقت کافی به‌خرج داد؛ زیرا عوامل پیوندی و واسطه‌ای فراوانی در این الگو یافت شد.