امکانسنجی تغییر کشت از برنج به لوبیا جهت توسعه بخش کشاورزی- روستایی در شرایط بحران خشکسالی (موردمطالعه: شهرستان لنجان)
نویسندگان
1 دانشآموخته کارشناسی ارشد، گروه مدیریت توسعه روستایی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه یاسوج، یاسوج، ایران.
2 دانشیار گروه مدیریت توسعه روستایی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه یاسوج، یاسوج، ایران.
3 استاد گروه مدیریت توسعه روستایی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه یاسوج، یاسوج، ایران.
doi
10.22059/jrur.2023.92921چکیده
امروزه سیاستهای کلی کشاورزی به سمت کشاورزی پایدار در حرکت است و این در حالی است که بیشازپیش معضل بزرگی به نام خشکسالی و تغییرات اقلیمی گریبانگیر کشورها بهویژه در زمینه این بخش مهم اقتصادی شده است. بر این اساس درک درست از شرایط جامع برای کشت یک محصول کشاورزی از اصول مهم کشاورزی پایدار است. لذا، باتوجهبه اینکه طبق برنامههای در دست اجرا، یکی از سیاستهای در نظر گرفته شده برای منطقه موردمطالعه در این پژوهش، تغییر کشت از برنج به لوبیا بوده است، هدف اصلی این پژوهش امکانسنجی تغییر از کشت برنج به لوبیا بود. جامعه آماری تحقیق، شامل کارشناسان سازمان جهاد کشاورزی، کارشناسان نظام صنفی کشاورزان (50= N) و کشاورزان برنجکار شهرستان لنجان (270= N) بودند. نمونهگیری آماری با کمک فرمول کوکران و بهصورت کاملاً تصادفی انجام شد که بر این اساس، 40 نفر کارشناس و 130 نفر کشاورز برای انجام مطالعه انتخاب شدند. جمعآوری دادهها ازطریق ابزار پرسشنامه و تجزیهوتحلیل دادهها با استفاده از نرمافزار SPSS انجام گرفت. نتایج آزمون t تک نمونهای نشان داد از دیدگاه کشاورزان، میانگین عوامل تولیدی (33/3)، مدیریتی (35/3) و نگرشی (44/3) و از دیدگاه کارشناسان، میانگین اکثر عوامل شامل مزیت نسبی (37/3)، زمانبندی (56/3)، تولیدی (60/3)، نگرشی (74/3)، مدیریتی (46/3) و زمینهای (44/3)، بهطور معنیداری بالاتر از حد متوسط (3) و درنتیجه در وضعیتی بالاتر از حد مطلوب بودند. بهاینترتیب، شرایط برای تغییر کشت از برنج به لوبیا مطلوب ارزیابی شد. بنابراین، بر اساس یافتههای پژوهش، از دید پاسخگویان، امکان تغییر کشت برنج به لوبیا باتوجهبه ابعاد موردنظر وجود دارد. درنهایت پیشنهادهایی از قبیل خرید تضمینی محصول لوبیا توسط دولت جهت فراهم کردن بازار و کاهش نوسان قیمت محصول لوبیا ارائه شد.