فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

یکی از موانع موجود در تلاقی های بین گونه ای و بین جنسی، محدودیت جفت شدن کروموزوم های خویشاوند و در نتیجه عدم نوترکیبی بین آن ها است. در این حالت انتقال ژن های مفید از این گونه ها به گونه های زراعی میسر نیست. در بررسی حاضر، کارائی ژن PhI که از گونه Aegilops Speltoides به گندم هگزاپلوئید منتقل شده است در القای جفت شدن کروموزوم های خویشاوند (Homoeologous) مورد مطالعه قرار گرفت. گندم هگزاپلوئید رقم Chinese Spring (CS) و لاین ایزوژن آن که حامل ژن PhI بود [CS (PhI)] با سه نمونه Ae. Kotschyii (UUSS)، یک نمونه چاودار (Secale cereale, RR) سه آمفی پلوئید شامل دو نمونه Triticum durum-Ae. Caudata (AABBCC) و یک نمونه T. durum- Ae. Umbellulata (AABBUU) تلاقی داده شدند. میزان جفت شدن کروموزوم ها و فراوانی کیاسما در مرحله متافاز I تقسیم میوز در این تلاقی ها مورد مقایسه قرار گرفتند. مقایسه آماری نتایج با استفاده از آزمون t- استیودنت و آزمون مربع کای، کاهش معنی داری در تعداد یونی و النت ها و افزایش جفت شدن کروموزوم ها به صورت بی والنت و یا مولتی والنت در تلاقی های شامل لاین ایزوژن CS (PhI) در مقایسه با تلاقی های شامل رقم CS نشان داد. گونه های وحشی از نظر میزان القای جفت شدن کروموزوم های خویشاوند با هم اختلاف کمی داشتند. نتایج این بررسی کارائی ژن PhI را در القای جفت شدن کروموزوم های خویشاوند نشان داد، و بدین ترتیب می تواند در برنامه های انتقال ژن های مطلوب از گونه های وحشی به گونه های زراعی گندم مورد استفاده قرار گیرد.