ارائه الگوی پارادایمی پدیده آتشسوزی در جنگلهای شهرستان چوار
نویسندگان
1 کارشناس ارشد، گروه ترویج و آموزش کشاورزی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه رازی، کرمانشاه، ایران.
2 استادیار، گروه ترویج و آموزش کشاورزی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه رازی، کرمانشاه، ایران.
doi
10.22059/jrur.2023.92295چکیده
علیرغم تأکید فراوان در خصوص اهمیت و حفاظت جنگل و سهم بسزایی که این منابع در دستیابی به توسعه پایدار ایفا میکنند، مشکلات مربوط به آتشسوزی در جنگلها بیشتر و بحرانیتر شده است. لذا، هدف کلی پژوهش حاضر ارائه الگوی پارادایمی پدیده آتشسوزی جنگلهای شهرستان چوار در استان ایلام با بهرهگیری از رویکرد نظریه بنیانی بود. جامعه تحقیق، شامل خبرگان و مطلعان کلیدی در زمینه مدیریت و حفاظت از جنگلها اعم از کارشناسان ادارات منابع طبیعی و آبخیزداری و نیروهای آموزشدیده یگان حفاظت اداره کل منابع طبیعی و آبخیزداری استان ایلام و شهرستانهای ایلام و چوار، جوامع محلی روستاهای بانخشک و گنجوان از توابع شهرستان چوار و سازمانهای مردمنهاد (سمن) فعال در زمینه مدیریت و حفاظت جنگلها در سطح این شهرستان بودند. مشارکتکنندگان در پژوهش با روش نمونهگیری هدفمند با حداکثر تنوع انتخاب شدند. مصاحبه عمیق ابزار اصلی گردآوری دادهها و اطلاعات بود. حاصل کاربرد نظریه بنیانی در این مطالعه، الگویی مفهومی بود که نشان داد عوامل انسانی، مشارکتی، مدیریتی، انگیزشی و عوامل طبیعی بهعنوان شرایط علی، عوامل فرهنگی - اجتماعی و اقتصادی بهعنوان شرایط زمینهای و عوامل حقوقی - سیاستگذاری، آموزشی - اطلاعرسانی، نظارتی و زیرساختی بهعنوان شرایط مداخلهگر، وقوع پدیده آتشسوزی را در جنگلهای شهرستان چوار به دنبال داشتهاند. راهبردهای آموزشی - ترویجی، مدیریتی، قانونگذاری و نظارت شایسته و اقدامات اقتصادی مهمترین راهبردهای مقابله با پدیده آتشسوزی در جنگلهای منطقه موردمطالعه بودند. درنهایت پیامدهای اجتماعی، اقتصادی و زیستمحیطی بهعنوان پیامدهای حاصل از اجرای راهبردها مطرح شدند.