اثر روش‌های مختلف خاک‌ورزی بر عملکرد و اجزای عملکرد سویا در منطقه گرگان

doi
10.22092/spij.2017.110948
چکیده

به منظور بررسی عملکرد و اجزای عملکرد سه رقم سویا با چهار روش خاک ورزی، در کشت دوم بعد از گندم، آزمایشی در تابستان 1376 در ایستگاه تحقیقات کشاورزی عراقی محله شهرستان گرگان به اجرا درآمد. آزمایش به صورت فاکتوریل در قالب طرح بلوک‌های کامل تصادفی در چهار تکرار با دو فاکتور خاک‌ورزی و رقم انجام شد. سطوح خاک‌ورزی عبارت بودند از: 1) سوزندان کلش گندم، دو دیسک عمود بر هم،‌ آبیاری، دیسک سطحی و کاشت، 2) سوزاندن کلش گندم، آبیاری و کشت مستقیم(بدون خاک‌ورزی)، 3) دو بار دیسک عمود برهم در زمین کلش‌دار گندم، آبیاری و کاشت و 4) آبیاری زمین و کشت مستقیم در زمین کلش‌دار گندم(بدون خاک‌ورزی). ویلیامز، گرگان 3 و سحر ارقام مورد آزمایش را تشکیل دادند. در این آزمایش صفاتی از قبیل تعداد روزها تا گلدهی و رسیدگی، طول دوره پرشدن دانه، تعداد دانه در هر نیام، تعداد نیام در هر بوته، وزن هزار دانه و عملکرد دانه در خاک‌ورزی های مختلف ارزیابی شدند . نتایج نشان داد که سیستمهای خاک ورزی کلش‌دار و بدون خاک‌ورزی کلش‌دار(سطوح سوم و چهارم خاک‌ورزی)، موجب افزایش میانگین تعداد روزها تا گلدهی و رسیدگی، طول دوره پرشدن دانه، وزن هزار دانه و عملکرد دانه نسبت به سطوح خاک‌ورزی کلش سوخته شدند، ولی از نظر تعداد دانه در نیام اختلاف معنی‌داری در بین آن‌ها وجود نداشت. رقم سحر در مقایسه با ارقام ویلیامز و گرگان 3 میانگین بالاتری را از نظر تعداد روزها تا گلدهی و رسیدگی و تعداد نیام در هر بوته دارا بود. بیشترین عملکرد دانه در سیستم کشت بدون خاک، ورزی کلش‌دار برای رقم سحر به دست آمد. از بین اجزای عملکرد، تنها وزن هزار دانه با عملکرد همبستگی مثبت و معنی‌داری را نشان داد.