شاکلۀ مفهومی ارزشی اخلاق زمامداری و حکمرانی از منظر علیبنابیطالب (علیه السلام) (مبتنی بر تحلیل محتوای عهدنامۀ مالک اشتر نخعی (رحمهالله))
نویسندگان
1 عضو هیئت علمی گروه فلسفه پژوهشگاه فرهنگ و اندیشه اسلامی
doi
10.22034/ethics.2022.143481چکیده
مقالۀ حاضر در نظر دارد از خلال تحلیل شاکلۀ مفهومی ارزشی نامۀ امیرالمؤمنین علی (علیهالسلام) به مالک اشتر نخعی، موسوم به عهدنامۀ مالک اشتر، مفاهیم پایه، اصول، شاکله و ساختار اخلاق زمامداری و حکمرانی را از منظر معارف اسلامی استخراج و ارائه نماید. از اینرو، با استفاده از روش تحلیل محتوا، نخست، گزارههای اخلاقی پایه را در آن تشخیص داده و سپس اقدام به مفهومگیری از آنها نموده است. با این کار مفاهیم ارزشی سازندۀ بدنۀ منظومۀ اخلاق زمامداری و حکمرانی مشخص میشوند. در گام بعد، سعی نموده به طبقهبندی موجود میان آن مفاهیم با توجه به ابعاد هستیشناختی حیات انسان و جامعه از منظر معارف اسلامی بپردازد؛ و در مرحلۀ بعد، شاکله و ساختار ارزشی اخلاق زمامداری و پیوندهای نظریِ ابعاد مختلف آن را مورد توجه قرار داده است. در ادامه، مؤلفهها و اصول بنیادین اخلاقیِ دخیل در منطق تعاملات اجتماعی را از منظر عهدنامۀ یادشده استخراج کرده است. با این کار اولویتهای ارزشی در تعاملات دولت اسلامی و مردم مشخصشدهاند. در خاتمه نیز به برخی از مهمترین مبانی منطق تعاملات اجتماعی در حوزۀ اخلاق زمامداری و حکمرانی در عرصۀ سیاست و اخلاق توسعه اشاره نموده است.
