فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

سدها با ایجاد تغییرات در زیست‌بوم‌های طبیعی و انسانی پیرامون، همواره پیامدهایی را به دنبال داشته‌اند. لذا، هدف پژوهش حاضر ارزیابی آثار اقتصادی و اجتماعی سد ایوشان در استان لرستان بر روستاهای هم‌جوار بود که به شیوه پیمایش صورت پذیرفت. جامعه آماری پژوهش، خانوارهای ساکن در روستاهای محدوده سد ایوشان (ایوشان، چکمه‌سیاه، گل‌دره و چغلوندرود علیا) بودند که حجم نمونه با استفاده از جدول بارتلت و همکاران، 90 خانوار برآورد و متناسب با جمعیت هر روستاها به‌صورت تصادفی ساده در بین آن‌ها توزیع گردید. در هر خانوار، سرپرست آن مورد پرسش قرار گرفت. ابزار گردآوری داده‌ها پرسش‌نامه‌ای محقق‌ساخته بود که روایی صوری آن توسط پانل متخصصان موضوعی (اساتید) موردبازنگری و تأیید قرار گرفت و پایایی آن نیز با انجام مطالعه راهنما با 25 سرپرست خانوار، خارج از محدوده تحقیق و محاسبه ضریب آلفای کرونباخ (623/0 تا 879/0) به دست آمد. یافته‌ها نشان داد، احداث سد ایوشان مؤلفه‌های اقتصادی را تحت تأثیر قرار داده که این اثرگذاری افزایشی بوده است. همچنین مؤلفه‌های اجتماعی نیز تحت تأثیر احداث سد قرار گرفته‌اند که تأثیر سد بر مؤلفه نزاع و درگیری محسوس‌تر از سایر مؤلفه‌های اجتماعی بوده به‌نحوی‌که نزاع و درگیری نسبت به گذشته کمتر (318/0-) شده است. تحلیل مؤلفه‌های اقتصادی و اجتماعی در روستاهای پیرامون حاکی از آن است که میزان تأثیر سد بر هر یک از مؤلفه‌های اقتصادی و اجتماعی در روستاهای پیرامون متفاوت است. در پایان با‌توجه‌به نتایج و وضعیت مؤلفه‌ها در روستاهای موردمطالعه، پیشنهادهایی به‌منظور بهبود وضعیت ارائه شده است.