تحلیل فضایی تابآوری فرامحلی سکونتگاههای روستایی شهرستان روانسر در مواجهه با خشکسالی
نویسندگان
1 پژوهشگر پسادکتری، گروه جغرافیا و برنامهریزی، دانشکده جغرافیا، دانشگاه تهران، تهران، ایران.
2 استاد، گروه جغرافیا و برنامهریزی، دانشکده جغرافیا، دانشگاه تهران، تهران، ایران.
doi
10.22059/jrur.2023.347730.1768چکیده
شناسایی سطح کلی تابآوری فرامحلی سکونتگاههای روستایی نسبت به خشکسالی، در جهت حکمرانی خوب نواحی روستایی بسیار حائز اهمیت است. درواقع با تحلیل فضایی تابآوری فرامحلی دهستانها، بهکارگیری راهبردهای مدیریتی تعدیل آسیبهای ناشی از خشکسالی مقدور میشود. لذا هدف این تحقیق اولویتبندی سطح تابآوری فرامحلی نسبت به خشکسالی در بین شش دهستان شهرستان روانسر در استان کرمانشاه است. بنابراین، پنج شاخص سنجش تابآوری فرامحلی نسبت به خشکسالی یعنی جریانهای افراد، سرمایهها، محصول و کالاها، اطلاعات، فناوریها و نوآوریها، با واکاوی پیشینه پژوهش، انتخاب گردید. در مرحله بعد با بهرهگیری از آزمون T تک نمونهای یکطرفه، میزان تأثیرگذاری هر یک از شاخصهای مذکور بر تابآوری فرامحلی روستائیان از منظر دهیاران شهرستان هدف (99=N) که بر مبنای جدول کرجسی و مورگان به روش نمونهگیری تصادفی 79 نفر از آنان انتخاب شدند، بررسی و تأیید گردید، سپس بهمنظور تعیین وزن شاخصهای فوقالذکر، با تکنیک گلوله برفی و روش نمونهگیری هدفمند، 17 نفر از متخصصان و کارشناسان جهاد کشاورزی و فرمانداری شهرستان روانسر انتخاب و از نظرات آنان استفاده شد. نتایج یافتهها با تکنیک TOPSIS بر مبنای شاخصهای مطرحشده، بیانگر آن بود که تابآوری فرامحلی نسبت به خشکسالی در مناطق روستایی دهستانهای حسنآباد و زالواب بیشترین، در دهستانهای بدر و دولتآباد متوسط و در دهستانهای منصورآقایی و قوری قلعه کمترین مقدار است. این امر میتواند ناشی از جریانهای و پیوندهای فرامحلی و نامتوازن و عدم عدالت فضایی در حوزه دهستانهای مذکور باشد. نتایج این مطالعه میتواند پیشنهادهایی کاربردی برای حکمرانی خوب نواحی روستایی هدف بهمنظور تعدیل آسیبپذیری و افزایش تابآوری روستائیان نسبت به خشکسالی داشته باشد.
