کاربست احکام نجوم در فلاحت ایران عصر میانه (قرون چهارم تا هشتم هجری)

نویسندگان

1 فارغ التحصیل مقطع دکتری تاریخ ایران بعد از اسلام از دانشگاه شهید بهشتی تهران ایران

doi
10.22059/jihs.2024.370655.371774
چکیده

مواجهۀ جامعه با پدیدۀ رشد و نمو گیاهان در دو ساحت نظری و عملی قابل ارزیابی است. در بخش نظری مباحث مربوط به منشأ و پیدایش نباتات، دسته‌بندی گونه‌های متعدد گیاهی و بیان ویژگی‌های آن‌ها و در بخش عملی بررسی شیوه‌های کاشت، پرورش و برداشت نباتات مورد توجه است. آنچه در این پژوهش بررسی شده است بخش عملی است که بنا بر تعاریف با عنوان «فلاحت، کشاورزی، زراعت» از آن یاد می‌شود. در این بخش هدف چگونگی کشت و پرورش نباتات، بهره‌گیری از خاک، منابع آبی، کود مناسب و روش‌هایی با هدف ارتقا کمی و کیفی محصولات کشاورزی است. شرایط آب و هوایی و تعیین زمان مناسب از مهم‌ترین عوامل رشد و نمو گیاهان و دستیابی به محصول خوب است. موضوع تنجیم یا احکام نجوم تفسیر نحوۀ اثرگذاری اجرام سماوی بر دنیای تحت قمر است. کشاورزی از جمله فنونی است که به شدت از عملکردهای تنجیمی تأثیر پذیرفته است. بر این اساس پرسش اصلی مقاله این است که کارکرد تنجیم در علم فلاحت چیست؟ در این تحقیق از روش تاریخی به منظور توصیف و تحلیل داده‌ها استفاده شده است. یافته‌های تحقیق نشان می‌دهد فعالیت کشاورزی در دو بخش متأثر از تنجیم است: پیش‌گویی شرایط جوی و تعیین زمان سعد رشد و پرورش نباتات و محصولات کشاورزی