تحلیلی بر سرمایه اجتماعی و پایداری محیطزیستی: تعاونی باغداران شهرستان ملایر
نویسندگان
1 استادیار، گروه کشاورزی، مؤسسه پژوهشهای برنامهریزی، اقتصاد کشاورزی و توسعه روستایی، وزارت جهاد کشاورزی، تهران، ایران.
2 دانشجوی دکتری، گروه ترویج و آموزش کشاورزی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه بوعلی سینا، همدان، ایران.
3 استاد گروه ترویج و آموزش کشاورزی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه بوعلی سینا، همدان، ایران.
4 استادیار، گروه ترویج و آموزش کشاورزی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه بوعلی سینا، همدان، ایران.
doi
10.22059/jrur.2023.350682.1785چکیده
رفتارهای محیطزیستی مسئولانه، مجموعهای از کنشهای افراد جامعه نسبت به محیطزیست است که یک طیف وسیع از احساسات، تمایلات و آمادگیهای خاص برای رفتار نسبت به محیطزیست را شامل میشود. افراد هر اجتماعی برحسب شرایط و مقتضیات خاص اجتماعی و فرهنگی خود، برخورد متفاوتی نسبت به محیطزیست دارند. این برخوردها و رفتارها ممکن است کاملاً منفی و مخالف محیطزیست و یا برعکس باشد که میتواند متأثر از سرمایه اجتماعی جامعه باشد. هدف اصلی این پژوهش بررسی تأثیر سرمایه اجتماعی در پایداری محیطزیستی باغات انگور تعاونی باغداران شهرستان ملایر است. جامعه آماری پژوهش اعضای تعاونی باغداران شهرستان ملایر است که شامل 3000 نفر هستند و از این تعداد 341 نفر بر اساس نمونهگیری تصادفی طبقهای با انتساب متناسب انتخاب شدند. ابزار اصلی پژوهش پرسشنامه استاندارد سرمایه اجتماعی آپهوف (2000) و پرسشنامه محقق ساخته اندازهگیری پایداری محیطزیستی به روش ردپای اکولوژیک بود. روایی پرسشنامه توسط متخصصین فن تأیید و پایایی آن نیز از طریق آزمون آلفای کرونباخ محاسبه و 86/0 به دست آمد. برای تجزیهوتحلیل دادهها از روشهای مختلف آماری با استفاده از نرمافزارهای EXEL، SPSS و PLS صورت پذیرفت. نتایج حاصل از برازش مدل رابطه سرمایه اجتماعی با پایداری محیطزیستی نشان داد که بعد ساختاری سرمایه اجتماعی 2/36 درصد و بعد شناختی سرمایه اجتماعی 9/33 درصد تغییرات مربوط به متغیر پایداری محیطزیستی را بهطور مستقیم تبیین نمودند. پژوهش حاضر با نگاهی جامع، چهارچوبمند و بر اساس ردپای اکولوژیک و سازههای سرمایه اجتماعی، تأثیر سرمایه اجتماعی موجود در تعاونی باغداران را بر پایداری محیطزیستی میسنجد که بررسی این موضوع در این تعاونی در نوع خود جدید است.
