فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

یکی از ارکان برنامه‌های توسعه توجه به ساخت مساکن روستایی نوساز است. نوسازی این مساکن بدون توجه به مباحث هویتی و پیشینه تاریخی روستاها و تداوم الگوهای بومی امکان‌پذیر نیست. زمینه‌های تداوم الگوهای سکونتی درگرو شناخت معماری بومی است. ازاین‌رو تبیین فرایند الگویابی معماری بومی و استخراج این الگوهای جهت استفاده در طراحی‌های جدید ضروری است. روستای صور استان آذربایجان شرقی یکی از روستاهای واجد ارزش‌های تاریخی و معماری بومی است. پژوهش حاضر  به بررسی الگوهای بومی مسکن روستای صور و فرایند الگویابی جهت کاربست در ساخت مساکن نوساز می‌پردازد.این پژوهش ازنظر فرایند اجرا، کیفی محسوب می‌شود و برای رسیدن به اهداف خود از روش توصیفی-تحلیلی-اکتشافی بهره می‌برد. برای این منظور ضمن مرور ادبیات موضوعی به تبیین فرایند الگویابی الگوهای بومی پرداخته و سپس این مراحل را در نمونه موردی روستای صور موردبررسی دقیق قرار می‌دهد. یافته‌های تحقیق نشان می‌دهد که در فرایند الگویابی معماری بومی چهار مرحله شناخت جامع وضع موجود بر اساس مطالعات کتابخانه‌ای و میدانی، استخراج مؤلفه‌های مؤثر بر مسکن روستایی، ارائه الگوی اولیه مسکن روستایی و سپس تدقیق این الگو بر مبنای تغییرات شیوه زیست معاصر روستائیان ضروری است. بر این مبنا مؤلفه‌های اصلی مؤثر بر مسکن روستایی صور شاملِ شیب، جهت‌گیری، بستر و سازمان فضایی مسکن شناسایی شدند. الگوی اولیه بر مبنای مرکزیت حیاط در مسکن روستایی صور و لزوم ارتباط فیزیکی و بصری تمام فضاها با حیاط و سازمان‌دهی فضاها با عمق فضایی کم، و در ادامه الگوی نهایی با افزودن فضاهای مفصلی و بهداشتی پیشنهاد شدند.