اثر آلودگی ناشی از Septoria tritici در مراحل مختلف رشد بر عملکرد و اجزاء عملکرد سه رقم گندم نان
نویسندگان
1
2
3
4
doi
10.22092/spij.2017.110943چکیده
سپتوریوز برگی یکی از مهمترین بیماریهای گندم در جهان میباشد. این بیماری در سال 1375 در خوزستان و اغلب نقاط کشور به صورت همهگیر ظاهر شد. به منظور تعیین میزان خسارت ناشی از آلودگیهای این بیماری در مراحل مختلف رشد در سه رقم گندم در خوزستان، آزمایشی به صورت کرتهای یکبار خرد شده در قالب طرح بلوکهای کامل تصادفی به مدت دو سال در ایستگاه اهواز اجراء گردید. کرت اصلی شامل تیمارهای مایهزنی بیماری بود که به فواصل 18-14 روز در مراحل مختلف رشدی GS__12، GS__23، GS__31، GS__37، GS__47 و GS__58 با سوسپانسیون اسپور انجام و یک تیمار نیز بدون مایهزنی به عنوان شاهد در نظر گرفته شد. ارقام فلات، اترک و داراب 2 در کرتهای فرعی گنجانده شدند. در این آزمایش عملکرد دانه و اجزاء آن در ساقه اصلی و پنجهها، شامل تعداد سنبله در مترمربع، تعداد دانه در سنبله و وزن هزار دانه اندازهگیری شد. تجزیه آماری بر روی اطلاعات بهدست آمده انجام شد و رگرسیون خطی بین درصد کاهش عملکرد محصول و تعداد روزهای آلودگی نیز برازش گردید. نتایج دو ساله نشان داد که این بیماری بسته به رقم، مرحله آلودگی و شدت آن، میتواند باعث کاهش 99/6 الی 20/38 درصد محصول شود. این بیماری باعث کاهش معنیدار تعداد دانه در سنبله در آلودگی مراحل اولیه رشد و وزن هزار دانه در آلودگی در کلیه مراحل رشد شد، اما روی تعداد سنبله در مترمربع اثر معنیداری نداشت. وجود سپتوریوز بعد از شروع آلودگی، در ارقام فلات، اترک و داراب 2 روزانه به ترتیب به میزان 28/0، 25/0 و 30/0 درصد باعث کاهش محصول شد.