شناسایی مؤلفههای مؤثر بر برنامهریزی فضایی حکمروایی زنجیره ارزش اقامتگاههای بومگردی (موردمطالعه: منطقه 9 آمایش ایران)
نویسندگان
1 استاد، گروه جغرافیا و برنامهریزی روستایی، دانشکده علوم انسانی، دانشگاه تربیت مدرس، تهران، ایران
2 استاد گروه جغرافیا و برنامهریزی روستایی، دانشکده علوم انسانی، دانشگاه تربیت مدرس، تهران، ایران
3 دانشجوی دکتری، گروه جغرافیا و برنامهریزی روستایی، دانشکده علوم انسانی، دانشگاه تربیت مدرس، تهران، ایران.
4 دانشیار، گروه اقتصاد، دانشکده مدیریت و اقتصاد، دانشگاه تربیت مدرس، تهران، ایران.
doi
10.22059/jrur.2022.343433.1744چکیده
برنامهریزی فضایی حکمروایی زنجیره ارزش اقامتگاههای بومگردی به ما این امکان را میدهد تا دریابیم که چگونه چرخه زندگی اقامتگاههای بومگردی تحت تأثیر نتایج شبکههای ارتباطی آنها قرار گرفته و تا چه اندازه هماهنگی و اعتماد بین پیوندهای (عمودی و افقی) موجود در زنجیره به تشکیل خوشهها کمک میکند. ازاینرو، تعاملات نزدیک میان حلقههای زنجیره ارزش، بازارهای پشتیبان، محیط توانمندساز، ارتباطات عمودی - افقی و بازار نهایی در ابعاد مشارکتی، یکپارچگی، کارایی و اثربخشی و... زمینهساز توسعه پایدار فضایی میشود. این پژوهش به شیوه توصیفی - پیمایشی انجام شده است که بر پایه نظرخواهی از خبرگان، ذینفعان و گردشگران زنجیره ارزش استوار است. جامعه آماری پژوهش شامل 128 روستا دارای جمعاً 189 اقامتگاه بومگردی در منطقه 9 آمایش کشور (استانهای خراسان شمالی، رضوی و جنوبی) است. بر اساس روش تخمین شخصی، 20 درصد از حجم جامعه آماری مبنا قرار گرفت که درنهایت تعداد 26 روستا و 38 اقامتگاه بومگردی تعیین گردید. تحلیل دادهها نیز با استفاده از نرمافزار SPSS و GIS صورت گرفت. یافتههای پژوهش بر اساس آزمون گابریل نشان داد که شاخصهای مشارکت با میانگین کلی 98/2 و کارایی با میانگین 95/2 نسبت به سایر شاخصهای برنامهریزی فضایی حکمروایی زنجیره ارزش اقامتگاههای بومگردی اهمیت بیشتری دارند. همچنین نتایج حاصل از آزمون T تک نمونهای نشان داد تمامی شاخصهای برنامهریزی فضایی حکمروایی زنجیره ارزش اقامتگاههای بومگردی در وضعیت نامطلوبی قرار دارند و نتایج تحلیل رابطه خاکستری نیز در این مورد نشان داد روستاهای موردمطالعه به لحاظ برنامهریزی فضایی حکمروایی زنجیره ارزش اقامتگاههای بومگردی در منطقه با یکدیگر برابر نیستند.