جغرافیای شادابی: تجزیه و تحلیل مکانی شادابی متأثر از عوامل اجتماعی - اقتصادی در سطح نواحی روستایی (موردمطالعه: روستاهای شهرستان تربت حیدریه)
نویسندگان
1 دکتری، گروه جغرافیا و برنامه ریزی روستایی، دانشکده جغرافیا، دانشگاه سیستان و بلوچستان، زاهدان، ایران.
2 استاد، گروه جغرافیا و برنامه ریزی روستایی، دانشکده جغرافیا، دانشگاه گیلان، رشت، ایران.
3 دانشیار، گروه جغرافیا و برنامه ریزی روستایی، دانشکده جغرافیا، دانشگاه گیلان، رشت، ایران.
4 دانشیار، گروه جغرافیا و برنامه ریزی روستایی، دانشکده جغرافیا، دانشگاه سیستان و بلوچستان، زاهدان، ایران.
doi
10.22059/jrur.2022.343590.1747چکیده
شادابی قضاوت و ارزیابی فرد از کیفیت زندگی خود است. مطالعات انجامگرفته نشان میدهد تفاوتهای مکانی در شادابی افراد بین مکانها و مناطق وجود دارد. تفاوتهای بینالمللی، بین منطقهای و بین شهری در شادابی انجام گرفته است، اما تاکنون تفاوت شادابی افراد در مناطق روستایی مختلف بهویژه در ایران انجام نگرفته است. بنابراین پژوهش حاضر به بررسی وضعیت شادابی و وابستگی مکانی آن در مناطق روستایی شهرستان تربت حیدریه پرداخته است. تحقیق حاضر ازنظر هدف کاربردی و روش انجام آن توصیفی - تحلیلی است. ابزار گردآوری دادهها، پرسشنامه و مصاحبه از نمونهای منتخب مشتمل بر 380 خانوار از جامعه آماری خانوارهای روستایی شهرستانهای تربت حیدریه (23105 = N) است که با استفاده از فرمول کوکران و به روش نمونهگیری سهمیهای محاسبه شده است. برای تجزیهوتحلیل دادهها از آمار توصیفی، پرسشنامه شادابی فوردایس، رگرسیون چندگانه و برای تحلیل وضعیت شادابی روستاهای موردمطالعه از نرمافزار GIS استفاده شده است. نتایج آزمون و مقایسه میانگینهای شادابی حاکی از آن است که میزان شادابی روستاها در سه دسته پایین (میانگین نمرات 320-355)، متوسط( 356-365) و بالا (366-385) طبقهبندی شدند. نتایج رگرسیون چندگانه نیز نشان داد از میان 16 متغیر مستقل مرتبط با شادابی 4 متغیر درآمد با ضریب همبستگی (399/0)، سرمایه اجتماعی (383/0) فاصله 5 کیلومتر با نزدیکترین شهر (599/0) و فاصله 10 تا 15 کیلومتر با شهر با ضریب (452/0) بیشترین همبستگی را با شادابی خانوارهای روستایی داشته است. همچنین بررسی نقشه وضعیت شادابی روستاهای موردمطالعه نیز باتوجهبه خوشهای بودن شادابی روستاها، وابستگی مکانی شادابی را تأیید میکند. نتایج نشان میدهد روستاها بسته به اینکه در چه وضعیتی قرار دارند ازنظر عوامل مختلف مانند میزان درآمد، سرمایه اجتماعی، کیفیت زندگی و فاصله تا شهر، از میزان شادابی متفاوتی برخوردار بودهاند.