تحلیل چرایی توسعه نیافتگی صنایع تبدیلی و تکمیلی بخش کشاورزی در شهرستان کامیاران: کاربرد روش نظریه بنیانی

نویسندگان

1 استادیار گروه ترویج و آموزش کشاورزی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه بوعلی سینا، همدان، ایران.

2 دانشجوی دکتری، گروه ترویج و آموزش کشاورزی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه بوعلی سینا، همدان، ایران.

doi
10.22059/jrur.2022.341924.1734
چکیده

کشاورزی، محور استقلال و توسعه هر کشور محسوب می‌شود. یکی از راهکارهای توسعه کشاورزی، ایجاد صنایع تبدیلی و تکمیلی با هدف جلوگیری از ضایعات محصولات و ایجاد ارزش‌افزوده است. هرچند، موانعی موجب شده تا این صنایع نتوانند توسعه لازم را داشته و ناگزیر اجرای مطالعاتی برای شناسایی و مدیریت این موانع ضرورت می‌یابد. این پژوهش نیز با هدف تحلیل چرایی توسعه‌نیافتگی صنایع تبدیلی و تکمیلی بخش کشاورزی به روش استقرائی در شهرستان کامیاران انجام شد. پارادایم تحقیق کیفی بوده و از روش نظریه بنیانی برای جمع‏آوری و تحلیل داده‏ها استفاده شد. جمع‏آوری داده‏ها از طریق مشاهدات میدانی و مصاحبه‏های عمیق با 14 نفر از کارشناسان سازمان جهاد کشاورزی، کشاورزان و سرمایه‏‌گذاران شهرستان سنندج و کامیاران انجام شد. نمونه‌‏گیری به شیوه هدفمند و برای تعیین حجم نمونه از قاعده اشباع نظریه‌ای استفاده شد. پس از سه مرحله کدگذاری، داده‏های گردآوری‌شده در قالب 25 مفهوم، 10 مقوله عمده کدگذاری و تحلیل شدند. نتایج نشان داد، چرایی توسعه‌نیافتگی صنایع تبدیلی در شهرستان کامیاران را به ترتیب در الگوی کشت نامناسب و تنوع زیاد در محصولات باغی، ضعیف بودن حمایت‏های دولتی و سازمان‏های ذی مدخل، مشکلات مدیریتی و انگیزشی، بروکراسی و کاغذبازی در فرایند صدور مجوزها، مشکلات اقتصادی مرتبط با احداث و نگهداری صنایع تبدیلی، مشکلات فناوری، ساختاری و برنامه‏ریزی، ضعف مدیریت بازاریابی، ریسک‌گریزی و عدم تمایل به سرمایه‏‌گذاری، ضعف مشارکت اجتماعی و فقدان مواد اولیه، می‌توان یافت. درنهایت پیشنهادهایی در جهت رفع موانع و مشکلات ایجاد و توسعه این صنایع با تأکید بر شرایط شهرستان ارائه شد.