کاربست انتقادی نظریۀ آمیختگی مفهومی در خوانش «خزائن الهی» در المیزان

نویسندگان

1 استاد گروه فلسفه دانشکده الهیات و معارف اسلامی دانشگاه تهران. تهران. ایران.

2 گروه فلسفه، دانشکده الهیات و معارف اسلامی، دانشگاه تهران، تهران، ایران.

doi
چکیده

فهم معنای «خزائن الهی» با این مسأله روبرو است که چگونه می­توان نزد خدا (عند الله) خزائنی برای اشیاء تصور کرد؟ خزائن ظرف مکان برای اندوخته­های مادی نظیر گنج و ثروت و خدا موجودی غیرجسمانی، نامحدود و بدون مکان است. برای پاسخ به این سوال در مقام کشف علت (و نه دلیل) می­توان از نظریۀ آمیختگی مفهومی بهره برد؛ کاربست انتقادی این نظریه نشان می­دهد با بازسازی برخی سازوکارهای این رویکرد شناختی و توجه به گفتمان قرآنی در فعال نمودن فضای ذهنیِ «الهی» می­توان به معانی نوظهور در فضای آمیخته نهایی دست یافت؛ مطابق خوانش المیزان از خزائن الهی، رابطۀ خزائن الهی و اشیاء، رابطۀ نامحدود و محدود تلقی شده است؛ از این جهت همچنان می­توان خزائن الهی را واقعاً خزانه­هایی برای موجودات دانست و در عین حال عینیت ظرف و مظروف را لحاظ نمود.