فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

خشکسالی یا ناپایداری منابع آب کشاورزی آثاری را در ابعاد مختلف اقتصادی، اجتماعی، سیاسی و زیست‌محیطی به‌ویژه در سکونتگاه‌های روستایی به همراه دارد. در این پژوهش ارتباط بین ناپایداری منابع آب در بخش کشاورزی و توسعه روستایی در قالب ابعاد محیطی، اقتصادی و اجتماعی در سکونتگاه‌های روستایی دشت رفسنجان موردبررسی قرار گرفته است. روش انجام پژوهش به‌صورت توصیفی- تحلیلی و مبتنی بر روش کمی است. بر اساس فرمول کوکران تعداد پرسش‌نامه‌ها از تعداد 53263 خانوار روستایی یا شهرهای کوچک با اقتصاد روستایی 380 نفر برآورد شده که در طی تحقیق و بر اساس محدودیت‌ها و حذف پرسش‌نامه‌های نادرست، تعداد نمونه‌ها به 313 مورد رسید. پرسش‌نامه‌ها در 16 طبقه دهستانی توزیع شده‌اند. در ادامه، در نرم‌افزار SPSS میانگین شاخص‌های اقتصادی، اجتماعی و محیطی، مهاجرت و کمیت و کیفیت آب مورد تحلیل قرار گرفته و نتایج جهت سنجش معناداری در آزمون T مستقل تک نمونه‌ای، دوجمله‌ای یا باینومیال و کولموگوروف - اسمیرنوف بررسی شده و در تأثیر خشک‌سالی در دهستان‌های مختلف مورد مقایسه قرار گرفته است. نتایج پژوهش نشان می‌دهد شاخص‌های محیطی موردبررسی با میانگین 99/3، شاخص‌های اقتصادی با میانگین 88/3 و شاخص‌های اجتماعی با میانگین 004/4 در طیف 5 تایی لیکرت تحت تأثیر خشکسالی قرار گرفته است. بر این اساس، پس از وقوع کم‌آبی یا خشک‌سالی، محیط طبیعی و انسانی تحت تأثیر قرار گرفته و توسعه روستایی در ابعاد محیطی، اجتماعی و اقتصادی در دشت رفسنجان با اختلال مواجه شده و مسائلی چون کاهش سطح زیرکشت کشاورزی، کاهش درآمد، نشست زمین، فقر، بیکاری، مهاجرت و پیامدهای زیست‌محیطی را به دنبال داشته است.